Slaapschema dreumes 19 tot 23 maanden + voorbeeldschema

Een dreumes van 19 tot 23 maanden slaapt 12 tot 14 uur per etmaal: 11 tot 12 uur 's nachts en 1 middagdutje van 1,5 tot 2 uur. De wakkertijd is 5 tot 6 uur in de ochtend en 4,5 tot 5 uur in de middag. Het dutje schuift in deze maanden van ongeveer 12:30 naar 13:00 uur, de bedtijd ligt tussen 19:00 en 19:30 uur.

Het is een rustige fase in het slaapschema: weinig grote overgangen, wel een dreumes met een steeds duidelijkere eigen mening. Hieronder de cijfers per maand en drie voorbeeldschema's.

In het kort

Hoeveel slaapt een dreumes van 19 tot 23 maanden?

Voor kinderen van 1 tot 2 jaar adviseren de American Academy of Sleep Medicine (Paruthi, 2016) en de National Sleep Foundation (Hirshkowitz, 2015) 11 tot 14 uur slaap per etmaal, inclusief dutjes. In mijn praktijk zie ik in deze maanden meestal 12 tot 13,5 uur: een nacht van 11 tot 12 uur en een middagdutje dat langzaam korter wordt.

Zie deze cijfers als richtlijn, niet als klok. Een dreumes die 12 uur slaapt en overdag vrolijk is, slaapt genoeg. Een dreumes die 14 uur slaapt en toch hangerig is, komt misschien tekort door onderbroken nachten.

Welke wakkertijd hoort bij 19 tot 23 maanden?

Met 1 dutje heb je twee wakkertijden per dag. De ochtend is de langste en groeit in deze maanden van 5 tot 5,5 uur naar 5,5 tot 6 uur. De middag blijft ongeveer 4,5 tot 5 uur.

Te lang wakker zie je bijna altijd terug: druk of boos rond het avondeten, lang inslapen, 's nachts of heel vroeg in de ochtend wakker. Te kort wakker zie je aan een dreumes die eindeloos in bed ligt te kletsen voordat hij slaapt. Pas de wakkertijd aan met stapjes van 15 minuten. Alle wakkertijden van 1 tot 3 jaar staan in wakkertijden dreumes en peuter.

Voorbeeldschema dreumes 19 maanden

Bij 19 maanden lijkt het schema nog sterk op dat van anderhalf jaar.

Voorbeeldschema dreumes 20 en 21 maanden

Rond 20 tot 21 maanden wordt het dutje iets korter en loopt de ochtend op naar 5,5 uur.

Voorbeeldschema dreumes 22 en 23 maanden

Bij 22 tot 23 maanden ligt het dutje rond 13:00 en lijkt het schema al op dat van een tweejarige.

Wordt je dreumes om 06:00 wakker, schuif dan alles een uur naar voren en kijk of een donkerdere kamer of een iets latere bedtijd helpt. Hoe je de bedtijd in kleine stapjes opschuift, lees je in bedtijd verschuiven. Gaat hij naar de opvang, houd thuis dan dezelfde dutjestijd aan als daar. Wil je alle schema's van 0 tot 4 jaar naast elkaar zien, dan geeft het dutjesschema per leeftijd dat overzicht op een vel.

Hoe lang mag het middagdutje duren?

Anderhalf tot twee uur is in deze maanden prima. Slaapt je dreumes langer en wordt de bedtijd een gevecht, maak hem dan uiterlijk rond 15:00 rustig wakker: gordijn open, zachtjes praten, even op schoot.

Ouders vragen me rond 20 tot 22 maanden vaak of het dutje al weg kan, omdat hun dreumes het weigert. Bijna nooit: volgens de Zwitserse referentiecurves (Iglowstein, 2003) verdwijnen dutjes meestal pas tussen 3 en 5 jaar. Weigeren op deze leeftijd is bijna altijd de eigen wil, een regressie of doorkomende kiezen. Houd het rustmoment in bed aan, ook als hij niet slaapt. Wanneer het dutje echt mag stoppen, lees je bij peuter stoppen met middagslaapjes.

Hoe laat moet een dreumes van 19 tot 23 maanden naar bed?

Tussen 19:00 en 19:30 uur, gerekend als 4,5 tot 5 uur na het einde van het middagdutje.

Een vast avondritueel zorgt voor sneller inslapen en minder wakker worden (Mindell, 2009). Houd het op 20 tot 30 minuten, altijd in dezelfde volgorde.

Slaapt je dreumes ineens slechter?

In deze maanden zie ik in mijn praktijk vaak een paar dingen samenkomen:

• Eigen wil. "Nee" bij het dutje en bij bedtijd, nog een boekje, nog een slokje.
• Taal en fantasie. Je dreumes ligt in bed te kletsen of roept om jou.
• Kiezen. De hoektanden en kiezen komen in het tweede jaar door en kunnen een paar nachten onrustig maken.
• Klimmen. Sommige dreumesen ontdekken dat ze uit het ledikant kunnen.

Wat helpt: het schema gelijk houden, kleine keuzes geven binnen het ritueel (welk boekje, welke pyjama) en rustig en kort terugbrengen. Meer hierover lees je bij slaapregressie 18 maanden en, voor wat er na de tweede verjaardag komt, slaapregressie 2 jaar.

Wanneer naar het consultatiebureau of de huisarts?

Neem contact op met het consultatiebureau als je dreumes structureel veel minder dan 11 uur per etmaal slaapt en overdag moe is, of als hij al weken elke nacht lang wakker ligt. Bel de huisarts als hij snurkt met adempauzes, 's nachts benauwd is, koorts heeft of oorpijn lijkt te hebben.

Verder lezen

• Slaapschema dreumes 18 maanden
• Slaapschema peuter 2 jaar
• Wakkertijden dreumes en peuter
• Slaapregressie 18 maanden
• Slaapregressie 2 jaar
• Peuter stoppen met middagslaapjes

Bronnen

• Paruthi S. et al. (2016), Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations, AASM, Journal of Clinical Sleep Medicine 12(6)
• Hirshkowitz M. et al. (2015), National Sleep Foundation's sleep time duration recommendations, Sleep Health 1(1)
• Iglowstein I. et al. (2003), Sleep duration from infancy to adolescence: reference values and generational trends, Pediatrics 111(2)
• Mindell J.A. et al. (2009), A nightly bedtime routine: impact on sleep in young children and maternal mood, Sleep 32(5)
• NCJ (2017), JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.