Dreumes klimt uit bed: zo houd je het veilig en wat helpt

Klimt je dreumes uit het ledikant, dan gaat veiligheid voor alles: bodem op de laagste stand, niets in bed om op te staan, een slaapzak aan en een kamer waarin een val of een nachtelijk rondje geen kwaad kan. Breng hem elke keer rustig en zonder discussie terug. Klimt hij er ondanks alles toch steeds uit, dan is een laag peuterbed vaak veiliger dan een val van hoogte, ook als je liever had gewacht.

In het kort

Waarom klimt mijn dreumes uit bed?

Klimmen is een nieuwe vaardigheid, en dreumesen oefenen nieuwe vaardigheden het liefst overal, ook in bed. Meestal zie je het tussen 18 en 24 maanden, soms al eerder bij een beweeglijk kind.

In mijn praktijk zie ik daarnaast vaak:

• Hij is nog niet moe. Te vroeg naar bed of een te lang middagdutje.
• Hij wil naar jou. Verlatingsangst of een drukke periode met opvang, verhuizing of een nieuw broertje of zusje.
• Het levert iets op. Elke keer dat hij eruit klimt, komt er een ouder, een praatje of een rondje beneden.
• Een slaapregressie. Rond 18 maanden gaat de eigen wil een grote rol spelen. Meer daarover lees je bij slaapregressie 18 maanden.

Ledikant veilig maken: de bodem op de laagste stand

Zodra je kind kan staan, hoort de bodem van het ledikant op de laagste stand. VeiligheidNL geeft dat advies om te voorkomen dat een kind over de rand valt. Controleer verder:

• Haal opstapjes weg. Grote knuffels, kussens, stootranden en speelgoed in bed kunnen als trapje dienen. Een kleine knuffel is prima.
• Zet het bed los van de muur en de meubels. Geen kast, vensterbank of commode binnen klimbereik.
• Gebruik geen netten of tentjes over het ledikant die er niet voor gemaakt zijn. Daar kan een kind in verstrikt raken.
• Een slaapzak aan. In een slaapzak slaat je dreumes zijn been minder makkelijk over de rand. Kies er een die past bij zijn lengte; welke maat en dikte, lees je bij de babyslaapzak of trappelzak.

De kamer veilig maken voor als het toch lukt

Ga ervan uit dat het een keer lukt, ook 's nachts als je slaapt. Maak de kamer daarom zo veilig dat een nachtelijk rondje geen kwaad kan:

• Kasten en ladekasten vast aan de muur.
• Geen koorden van gordijnen of rolgordijnen binnen bereik.
• Raamsloten of raambeveiliging.
• Afdekplaatjes in de stopcontacten.
• Geen kleine voorwerpen, medicijnen of batterijen binnen bereik.
• Een traphekje boven aan de trap, en eventueel bij de deur van de kinderkamer.

Een zacht kleed naast het bed kan een val wat opvangen, maar is geen vervanging voor een lage bodem.

Terugbrengen zonder strijd

Klimt je dreumes eruit, breng hem dan elke keer op dezelfde rustige manier terug. Een gedragsmatige aanpak met een vast ritueel en consequent reageren helpt bij ongeveer 80% van de jonge kinderen met bedtijdproblemen (Mindell, 2006).

1. Zeg een vast zinnetje, bijvoorbeeld "Het is slaaptijd, je blijft in bed."
2. Leg hem terug, zonder discussie, zonder boos te worden en zonder extra knuffelrondje.
3. Loop de kamer uit of ga even naast het bed zitten, en doe dat elke keer hetzelfde.
4. Houd het 1 tot 2 weken vol. De eerste avonden kan het tien keer of vaker nodig zijn.

Vanaf een jaar of 2 snappen veel kinderen een afspraak met een kleur: in bed blijven tot het lampje groen is. Een slaapwekker die laat zien wanneer opstaan mag maakt die afspraak zichtbaar, ook voor een kind dat nog geen klok kan lezen. Meer stappen voor oudere kinderen lees je in peuter komt steeds uit bed.

Klopt de bedtijd?

Een dreumes die niet moe is, gaat op ontdekkingstocht. Kinderen van 1 tot 2 jaar slapen 11 tot 14 uur per etmaal (Paruthi, 2016). Bij 18 maanden is een middagdutje van 1,5 tot 2,5 uur en een bedtijd tussen 19:00 en 19:30 uur gebruikelijk.

Een voorbeelddag staat in het slaapschema voor 18 maanden.

Wanneer is een peuterbed beter?

Veel kinderen gaan tussen 2,5 en 3 jaar over naar een groter bed, en er is veel voor te zeggen om niet te vroeg te wisselen: jonge kinderen begrijpen nog slecht dat ze in bed moeten blijven.

Maar veiligheid gaat voor. Klimt je dreumes ondanks de laagste stand, een slaapzak en een lege bodem toch steeds uit het ledikant, dan is een laag peuterbed met een uitvalbeveiliging vaak veiliger dan een val van een hoge rand. Tips voor die overstap lees je in overgang van ledikant naar peuterbed.

Wat als je dreumes uit bed is gevallen?

Blijf rustig en kijk hoe hij reageert. Huilt hij meteen en is hij binnen korte tijd weer zichzelf, dan is het meestal goed. Houd hem de uren daarna wel in de gaten. Waar je precies op let, lees je in baby uit bed gevallen.

Bel de huisarts, of buiten kantooruren de huisartsenpost, als je dreumes:

• even buiten bewustzijn was;
• overgeeft;
• suf, slap of anders dan normaal is;
• een arm of been niet goed gebruikt;
• een bult of wond heeft waar je je zorgen over maakt.

Twijfel je, bel dan. De algemene adviezen voor een veilige slaapplek lees je bij veilig slapen.

Verder lezen

• Overgang van ledikant naar peuterbed
• Peuter komt steeds uit bed
• Veilig slapen
• De babyslaapzak of trappelzak
• Slaapregressie 18 maanden
• Slaapschema dreumes 18 maanden

Bronnen

• VeiligheidNL, Veilig slapen: de adviezen voor baby's
• NCJ (2017), JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
• Kind en Gezin (Opgroeien, Vlaanderen), Slapen
• Mindell J.A. et al. (2006), Behavioral treatment of bedtime problems and night wakings in infants and young children, Sleep 29(10)
• Paruthi S. et al. (2016), Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations, AASM, Journal of Clinical Sleep Medicine 12(6)

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.