Voedingsschema dreumes en peuter (1 tot 4 jaar) + eetschema

Een dreumes of peuter van 1 tot 4 jaar eet volgens het Voedingscentrum met de pot mee: 3 Schijf van Vijf-maaltijden en bij voorkeur niet vaker dan 2 keer iets tussendoor. Daarbij hoort 300 ml halfvolle of magere zuivel per dag, bijvoorbeeld 2 bekers melk van 150 ml, en in totaal ongeveer 1 liter drinken, melk meegerekend. Geen zout toevoegen tot 4 jaar, en elke dag 10 microgram extra vitamine D.

Een voedingsschema voor een dreumes of peuter is dus vooral een dagritme: vaste momenten aan tafel, met daartussen genoeg ruimte om trek te krijgen. Hieronder het schema, de porties en wat je doet als eten even moeilijk gaat.

In het kort

Voedingsschema dreumes: van 1 jaar tot 2 jaar

Rond de eerste verjaardag schuift je kind aan bij de gezinsmaaltijden. Tussen 12 en 18 maanden gaan de meeste kinderen van 2 dutjes naar 1 middagdutje, en het eetschema schuift mee. Dit voorbeeld past bij een dreumes met 1 middagdutje, rond 15 tot 18 maanden. Het is een volgorde, geen rooster.

Rond 18 maanden hebben veel kinderen minder behoefte aan eten, schrijft Kind en Gezin. Dat is geen teken dat het schema niet klopt: de groei gaat gewoon trager dan in het eerste jaar. Een dagmenu met hoeveelheden voor de eerste maanden na 1 jaar staat in wat eet een kind van 1 jaar.

Voedingsschema peuter: 2 tot 4 jaar

Een peuter eet in grote lijnen hetzelfde schema, alleen met grotere porties. De gemiddelde hoeveelheden van het Voedingscentrum gelden voor 1 tot 4 jaar: het laagste getal past meer bij 1 jaar, het hoogste bij 3 jaar.

Een peuter voelt zelf goed aan wanneer hij genoeg heeft. Het Voedingscentrum raadt af om eten op te dringen of grotere porties te geven. Twijfel je of je kind goed groeit, laat het dan op het consultatiebureau meten en wegen in plaats van zelf de porties aan te passen.

Gezond eten voor je dreumes en peuter: de Schijf van Vijf in kinderporties

Gezond eten voor kinderen is hetzelfde als voor jou, alleen in kleinere porties: vooral producten uit de Schijf van Vijf, gevarieerd, en weinig zout en suiker. Deze hoeveelheden noemt het Voedingscentrum voor een kind van 1 tot 3 jaar, als gemiddelde en niet als norm:

Wat ik ouders altijd meegeef: kijk naar een hele week, niet naar één dag. Een peuter die op dinsdag alleen brood wil, eet op donderdag soms twee scheppen groente.

Gaat je kind naar de kinderopvang, vraag dan naar het voedingsbeleid: wat er op tafel staat, wat er tussendoor komt en of er een traktatiebeleid is (Voedingscentrum). Je kunt samen afspraken maken, bijvoorbeeld dat je kind alleen water, thee en melk drinkt.

Eetschema peuter: vaste momenten en tussendoortjes

Het belangrijkste van een eetschema voor een peuter is ritme. De JGZ-richtlijn noemt maximaal 7 eet- en drinkmomenten per dag: 3 maaltijden en een paar vaste momenten ertussen. Zo krijgt je kind tussen de maaltijden door weer trek.

• Tussendoor: fruit, snackgroente zoals komkommer of paprika, of een volkoren boterham of cracker. Bij voorkeur niet vaker dan 2 keer per dag iets extra's.
• Snoep, koek of ijs: eerder een keer per week dan elke dag, en klein.
• Water kan altijd. Sap, diksap en limonade zijn niet nodig.
• Aan tafel: 15 tot 20 minuten is genoeg, voor trage eters tot een half uur. Daarna ruim je af.

Hele noten en pinda's geef je tot en met 4 jaar niet, vanwege verslikken. Pindakaas en notenpasta kunnen wel.

Hoeveel melk drinkt een dreumes of peuter?

Het Voedingscentrum noemt voor 1 tot 4 jaar 300 ml halfvolle of magere zuivel per dag. Dat zijn bijvoorbeeld 2 bekers melk van 150 ml, of 1 beker melk en een schaaltje yoghurt. In totaal drinkt je kind ongeveer 1 liter per dag, melk meegerekend.

Geef melk liefst niet als vulling vlak voor het eten. In mijn praktijk zie ik geregeld peuters die 's ochtends een grote beker melk drinken en dan bij het ontbijt niets meer willen. Het verschil tussen de soorten melk lees je in opvolgmelk, dreumesmelk of gewone melk.

Suiker, snoep en traktaties: hoeveel is oké voor je peuter?

Voor suiker bestaat in Nederland geen maximum in grammen; de Gezondheidsraad geeft daar geen advies over (Voedingscentrum). Het advies is wel om weinig producten met toegevoegde suiker te geven en suikerhoudende dranken zo min mogelijk. Daaronder vallen ook sap, limonade en gezoete melkdrankjes.

• Snoep, koek en ijs: eerder een keer per week dan elke dag, en klein: minder dan 75 calorieën.
• Kinderporties: 2 tot 3 chips, 2 happen appeltaart of een halve mini-stroopwafel is genoeg.
• Drinken: water, melk en thee zonder suiker. Fruit eet je kind liever dan dat hij het drinkt.
• Tanden: niet vaker dan 7 keer per dag eten of drinken; water telt niet mee.

Op de opvang is er al snel elke week een traktatie. Steeds meer kinderdagverblijven kiezen voor een feestbeleid zonder traktaties. Trakteer je zelf, houd het dan klein, zoals een doosje rozijnen.

Als je dreumes of peuter moeilijk eet

Kieskeurig zijn, weinig of traag eten en liever drinken dan eten komen bij veel gezonde peuters voor, zegt de JGZ-richtlijn, en meestal is het tijdelijk. Vanaf ongeveer 1 jaar wijzen kinderen vaker nieuw eten af, met een hoogtepunt rond 2 jaar.

Wat helpt: jij bepaalt wat, wanneer en waar er gegeten wordt, je kind bepaalt of en hoeveel. Niet dwingen, geen eten als beloning of straf, geen aparte maaltijden, en een nieuw product rustig 10 tot 15 keer blijven aanbieden. Meer uitleg en een tabel per leeftijd staan in baby of dreumes wil niet eten.

Eten en slapen bij dreumes en peuter

Eten en slapen hangen meer samen dan je denkt. Een dreumes die te lang wakker is, eet slecht en wordt sneller boos aan tafel. Plan de lunch voor het middagdutje en het avondeten niet te laat, zodat er tussen eten en bed nog rustig tijd zit voor tandenpoetsen en het avondritueel. Na het tandenpoetsen alleen nog water; tips staan in tandenpoetsen bij je baby en dreumes.

De dutjes en bedtijden per leeftijd staan in het slaapschema dreumes 15 maanden, het slaapschema dreumes 18 maanden, het slaapschema peuter 2 jaar en het slaapschema peuter 3 jaar. In de Numsy slaap-app kun je eten en dutjes naast elkaar bijhouden. Drinkt je dreumes 's nachts nog melk, lees dan nachtvoeding na 1 jaar.

Wanneer naar het consultatiebureau of de huisarts

Neem contact op met het consultatiebureau als je kind:

• afvalt of afbuigt van zijn eigen groeilijn;
• een lange tijd heel weinig eet of bijna alleen nog melk wil;
• herhaald eten weigert en ook slecht drinkt;
• klachten krijgt na het eten, zoals overgeven of diarree.

Bel de huisarts als je kind ziek oogt, suf is of weinig plast.

Verder lezen

• Voedingsschema baby 12 maanden (1 jaar)
• Wat eet een kind van 1 jaar?
• Opvolgmelk, dreumesmelk of gewone melk
• Baby of dreumes wil niet eten
• Eet- en slaapschema baby combineren

Bronnen

• Voedingscentrum, Dreumes en peuter (voeding)
• Voedingscentrum, Wat geef ik te drinken (dreumes en peuter)
• Voedingscentrum, Heeft mijn dreumes of peuter een gezond gewicht
• JGZ-richtlijn Voeding en eetgedrag, 4.2.2 Adequaat eetgedrag 1-4 jaar
• JGZ-richtlijn Voeding en eetgedrag, 3.4 Signalering van problemen 1-4 jaar
• Kind en Gezin, Als eten moeilijk gaat
• Voedingscentrum, Wat geef ik als avondeten (dreumes en peuter)
• Voedingscentrum, Suiker

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.