Voedingsschema baby per leeftijd: hoeveel en hoe vaak van 0 tot 12 maanden

De richtlijn voor een baby is ongeveer 150 milliliter voeding per kilo lichaamsgewicht per dag: een baby van 5 kilo drinkt dus zo'n 750 milliliter, verdeeld over de voedingen die bij zijn leeftijd passen. In de eerste 6 weken is dat elke 2 tot 3 uur (7 tot 8 voedingen), van 6 weken tot 4 maanden elke 3 tot 3,5 uur (6 voedingen) en vanaf ongeveer 4 maanden elke 4 uur (5 voedingen). Vanaf 6 maanden komen er maaltijden bij en wordt melk langzaam minder. Hieronder vind je het voedingsschema per leeftijd, van 1 maand tot 1 jaar, en hoe het samenhangt met het slaapritme.

In dit artikel

1. In het kort
2. Verschillende manieren van voeden
3. Hoeveel voeding heeft mijn baby nodig?
4. Hoe lang voed je elke 3 uur, en wanneer mag er 4 uur tussen?
5. Voedingsschema baby 1 tot 12 maanden
6. Zo hangt het voedingsschema samen met het slaapritme
7. Wanneer naar de huisarts of het consultatiebureau

In het kort

Verschillende manieren van voeden

Je kunt op drie manieren voeden, en alle drie zijn prima:

• Voeden op verzoek. Je voedt wanneer je baby aangeeft honger te hebben (smakken, zoeken met het mondje, handjes naar de mond; huilen is een laat signaal). Je let niet op de klok of de hoeveelheid. Bij borstvoeding is dit het uitgangspunt, zeker in de eerste weken.
• Voeden op schema. Je houdt vaste tijden aan die je aanpast aan de leeftijd. Vooral bij flesvoeding vinden veel ouders dit overzichtelijk.
• Een combinatie. Vaste tijden als richtlijn, maar rondom die tijden kijk je naar de hongersignalen. Dit is wat ik de meeste ouders in mijn praktijk zie doen, en wat het beste past bij een dagritme met dutjes.

Welke manier je kiest, hangt af van je baby en van wat bij jullie past. Groeit je baby goed, dan zit je goed.

Hoeveel voeding heeft mijn baby nodig?

De vuistregel is ongeveer 150 milliliter voeding per kilo lichaamsgewicht per dag. Weegt je baby 4 kilo, dan is dat zo'n 600 milliliter; bij 5 kilo 750 milliliter en bij 6 kilo 900 milliliter. Dat totaal verdeel je over het aantal voedingen dat bij de leeftijd past. Boven de 1.000 milliliter per dag hoef je bij flesvoeding meestal niet te gaan; overleg bij twijfel met het consultatiebureau.

Let op: dit rekensommetje is een richtlijn, geen wet. De ene dag drinkt je baby meer, de andere dag minder, en tijdens een groeispurt of regeldagen vraagt hij ineens veel vaker. Voed altijd op verzoek en kijk naar de groeicurve.

Twijfel je over je melkproductie?

Bij borstvoeding kun je niet zien hoeveel je baby drinkt, en dat maakt veel ouders onzeker. Bedenk dat je baby zelf de productie regelt: hoe meer hij drinkt, hoe meer melk je aanmaakt. Groeit je baby goed, heeft hij 5 tot 6 natte luiers per dag en is hij levendig, dan krijgt hij genoeg. Ben je bang dat je te weinig maakt, ga dan niet zelf bijvoeden maar schakel een lactatiekundige in; het consultatiebureau kan je doorverwijzen.

Hoe lang voed je elke 3 uur, en wanneer mag er 4 uur tussen?

Dit is de vraag die ouders mij het vaakst stellen over het voedingsschema. Het antwoord hangt af van hoeveel je baby per voeding drinkt.

In de eerste weken heeft een baby een klein maagje en drinkt hij kleine porties; vandaar elke 2 tot 3 uur. Zodra hij per voeding 150 tot 250 milliliter drinkt, meestal rond 4 maanden, kan hij 4 uur vooruit en ga je overdag naar 5 voedingen. Bij borstvoeding gaat dat vaak wat minder in vaste stappen; dat is normaal, moedermelk wordt sneller verteerd. Vraagt je baby na 3 uur al, dan geef je gewoon. Het schema volgt je baby, niet andersom. Meer over wanneer je een slapende baby wel en niet wakker maakt, lees je in moet je een baby wakker maken voor een voeding.

Voedingsschema baby 1 tot 12 maanden

Voedingsschema tot 6 weken (1 maand)

• Hoeveel flesvoeding: 50 tot 150 ml per voeding, 7 tot 8 voedingen per dag, samen ongeveer 500 tot 725 ml. In de eerste dagen zijn het nog veel kleinere porties.
• Hoe lang borstvoeding: tot 45 minuten per keer, vaak in clusters in de vroege avond.
• Hoe vaak: elke 2,5 tot 3 uur overdag. 's Nachts mag een goed groeiende baby 4 tot 5 uur doorslapen.
• Let op: flesgevoede baby's laten in het begin soms iets langer tussen de voedingen dan borstgevoede baby's; na 3 tot 4 weken trekt dat gelijk. Meer over de eerste weken in pasgeboren baby: eten en drinken.

Voedingsschema 6 weken tot 4 maanden (2 en 3 maanden)

• Hoeveel flesvoeding: 125 tot 175 ml per voeding, 6 voedingen, samen ongeveer 900 tot 950 ml.
• Hoe lang borstvoeding: tot 30 minuten; je baby wordt een steeds efficiëntere drinker.
• Hoe vaak: elke 3 tot 3,5 uur. Rond 16 weken kunnen veel baby's 's nachts 6 tot 8 uur zonder voeding.
• Voorbeeld bij 3 maanden: 07.00, 10.00, 13.00, 16.00, 19.00 en een droomvoeding rond 22.30 uur, plus eventueel 1 nachtvoeding. Wat een droomvoeding is en of het bij jullie past, lees je in wat is droomvoeding.

Voedingsschema 4 tot 6 maanden

• Hoeveel flesvoeding: 150 tot 250 ml per voeding, 5 voedingen, samen ongeveer 775 tot 1.100 ml.
• Hoe lang borstvoeding: tot 20 minuten.
• Hoe vaak: elke 4 uur. Veel baby's kunnen 's nachts 10 uur zonder voeding, maar 1 nachtvoeding is nog heel normaal: rond 5 maanden slaapt ongeveer de helft van de baby's 8 uur achter elkaar (Henderson et al., 2010).
• Oefenhapjes: vanaf 4 tot 6 maanden mag je volgens het Voedingscentrum beginnen met oefenhapjes van groente of fruit, een paar lepeltjes naast de melk. Melk blijft de basis.
• Let op: tandjes en het leren omrollen kunnen de eetlust tijdelijk drukken. Wees niet ongerust als je baby een paar dagen minder drinkt.

Voedingsschema 6 tot 9 maanden

• Hoeveel: 4 tot 5 melkvoedingen per dag plus 2 tot 3 maaltijden. Naarmate je baby meer vast voedsel eet, neemt de melk af.
• Volgorde: geef eerst het hapje en daarna de fles of 10 minuten borst. Baby's drinken op deze leeftijd snel, dus in 10 minuten krijgen ze meer binnen dan vroeger in een half uur.
• Voorbeeld: 07.00 melk, 08.30 ontbijthapje, 11.00 melk, 12.30 lunchhapje, 15.00 melk, 17.30 warme maaltijd, 19.00 melk voor het slapen.
• Let op: rode wangen, een loopneus, uitslag of diarree na nieuwe voeding kunnen op een allergie wijzen. Overleg dan met het consultatiebureau of de huisarts.

Voedingsschema baby 10 tot 11 maanden

Vanaf 10 maanden eet je baby steeds meer met de pot mee en zakt de melk naar 3 tot 4 voedingen per dag, samen zo'n 500 tot 600 ml.

Let bij brood op zoute of zoete smeersels en op honing (niet onder 1 jaar). Het Voedingscentrum heeft een lijst van wat je baby wel en niet mag.

Voedingsschema baby 12 maanden (1 jaar)

Rond 1 jaar eet je kind 3 maaltijden en 2 tot 3 tussendoortjes mee met het gezin. Volgens het Voedingscentrum is ongeveer 300 milliliter melk of melkproducten per dag dan genoeg; opvolgmelk is niet meer nodig en gewone melk of borstvoeding is prima. Het dagritme lijkt op dat van 10 en 11 maanden, alleen vervalt de melk tussen de maaltijden door. Een beker melk bij het ontbijt, een bij de lunch en een voor het slapen is voor de meeste eenjarigen genoeg.

Zo hangt het voedingsschema samen met het slaapritme

Voedingen en dutjes volgen elkaar in een vast ritme: een baby die op tijd drinkt, valt makkelijker in slaap en wordt minder van honger wakker. Twee dingen die ik ouders altijd meegeef:

1. Geef de melkvoeding bij voorkeur na het dutje in plaats van vlak ervoor. Dan raakt drinken niet gekoppeld aan inslapen en drinkt je baby uitgerust beter.
2. Plan de laatste voeding als vast onderdeel van het avondritueel, maar leg je baby daarna slaperig én wakker neer.

Een dagritme waarin voedingen en dutjes op elkaar zijn afgestemd, vind je per leeftijd in eet- en slaapschema baby combineren, en het bijpassende slaapschema per maand. Wil je nachtvoedingen afbouwen, lees dan nachtvoeding: hoe vaak en tot wanneer.

Wanneer naar de huisarts of het consultatiebureau

Neem contact op als je baby te weinig natte luiers heeft (minder dan 5 per dag na de eerste week), niet goed groeit, veel spuugt met gewichtsverlies, weigert te drinken, koorts heeft of suf is. Ook bij vermoeden van een allergie (uitslag, diarree, bloed in de ontlasting) overleg je. Het consultatiebureau volgt de groeicurve en kan je doorverwijzen naar een lactatiekundige of kinderarts. Voor het geven van de fles zelf, van bereiden tot temperatuur, lees je flesvoeding geven stap voor stap.

Verder lezen

• Eet- en slaapschema baby combineren
• Nachtvoeding: hoe vaak en tot wanneer per leeftijd
• Moet je een baby wakker maken voor een voeding?
• Flesvoeding geven: zo doe je het stap voor stap
• Wat is droomvoeding
• Slaapschema baby eerste maand + voorbeeldschema

Bronnen

• Voedingscentrum, Borstvoeding en flesvoeding (voedingsfrequentie per leeftijd, nachtvoeding)
• Voedingscentrum, Eerste hapjes (vanaf 4-6 maanden)
• NCJ (2017), JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
• Henderson J.M.T. et al. (2010), Sleeping through the night: the consolidation of self-regulated sleep across the first year of life, Pediatrics 126(5)
• Kind en Gezin (Opgroeien, Vlaanderen), Slapen

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.