Een eet- en slaapschema combineer je het makkelijkst met de volgorde eten, spelen, slapen: de voeding komt direct na het wakker worden, niet vlak voor het dutje. Een baby van 6 weken drinkt 7 tot 8 keer per dag en is zo'n 60 minuten wakker; een baby van 6 maanden drinkt 5 keer, eet daarnaast hapjes en doet 3 dutjes met een wakkertijd van 2,5 tot 3 uur. Hieronder vind je per leeftijd de cijfers en vier voorbeeldschema's.
In dit artikel
- In het kort
- Waarom eten en slapen elkaar zo beïnvloeden
- De volgorde eten, spelen, slapen (en wanneer je ervan afwijkt)
- Eet- en slaapschema per leeftijd: de cijfers
- Voorbeeldschema baby 6 tot 10 weken
- Voorbeeldschema baby 4 tot 5 maanden
- Voorbeeldschema baby 6 tot 8 maanden (met hapjes)
- Voorbeeldschema baby 10 tot 12 maanden
- Zo maak je er jouw eigen schema van
- Wanneer naar het consultatiebureau
In het kort
- Volgorde: eten, spelen, slapen. Alleen de voeding voor de nacht blijft in het avondritueel staan.
- Wakkertijd is leidend: plan de voedingen binnen de wakkertijd, niet andersom.
- Per leeftijd: van 7 tot 8 voedingen en 60 minuten wakkertijd bij 6 weken naar 3 maaltijden plus melk en 2,5 tot 3 uur wakkertijd bij 12 maanden.
Waarom eten en slapen elkaar zo beïnvloeden
Honger maakt wakker en een volle buik maakt slaperig. Een voeding vlak voor het dutje wordt daardoor al snel dé manier van inslapen, en vanaf 4 tot 6 maanden vraagt je baby dan bij elke lichte slaapfase om drinken, zonder honger. Andersom: een baby die overdag te weinig drinkt of eet, haalt het 's nachts in. Daarom zijn de twee schema's in mijn praktijk altijd één schema.
De volgorde eten, spelen, slapen (en wanneer je ervan afwijkt)
Geef de voeding zodra je baby wakker is. Daarna een korte speel- of knuffeltijd, dan het dutje. Zo krijgt je baby de energie van de voeding als hij wakker is, en leert hij inslapen zonder borst of fles.
Twee uitzonderingen: - De eerste 6 weken. De wakkertijd is zo kort dat voeden en inslapen nog vaak samenvallen. Prima, zolang je baby genoeg binnenkrijgt. - De bedtijdvoeding. Die blijft, maar aan het begin van het ritueel: voeding, pyjama, boekje, bed.
Eet- en slaapschema per leeftijd: de cijfers
Slaapcijfers uit de Numsy-schema's per maand en de National Sleep Foundation; voedingsfrequentie uit de adviezen van het Voedingscentrum. Elke baby wijkt af, dus gebruik dit als richtlijn.
| Leeftijd | Slaap per etmaal | Dutjes | Wakkertijd | Melkvoedingen overdag | Nacht |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 tot 6 weken | 14 tot 18 uur | 4 tot 5 slaapjes | rond 60 minuten | 7 tot 8, elke 2,5 tot 3 uur | om de 3 tot 4 uur voeden |
| 6 tot 10 weken | 14 tot 18 uur | 3 of 4 | 60 tot 90 minuten | 6 tot 7, elke 3 uur | meestal 2 voedingen |
| 3 maanden | 14 tot 16 uur | 3 tot 4 | 90 tot 120 minuten | 6, elke 3 tot 3,5 uur | 1 tot 2 voedingen |
| 4 tot 5 maanden | 12 tot 16 uur | 3 tot 4 | 1,5 tot 2 uur | 5 tot 6, elke 3,5 tot 4 uur | 1 tot 2, soms 0 |
| 6 maanden | 13 tot 14,5 uur | 3 | 2,5 tot 3 uur | 5, plus eerste hapjes | 0 tot 1 |
| 7 tot 9 maanden | 12 tot 15 uur | 2, soms een derde | 2,5 tot 3 uur | 4 tot 5, plus 2 tot 3 hapjes | 0 tot 1 |
| 10 tot 12 maanden | rond 14 uur | 2 | 2,5 tot 3 uur, voor de nacht soms 4 | 3 maaltijden plus 3 tot 4 keer melk | 0 |
Voorbeeldschema baby 6 tot 10 weken
Bij 6, 8 en 10 weken draait alles nog om de voeding: ongeveer elke 3 uur, ook 's nachts. De wakkertijd van 60 tot 90 minuten gaat grotendeels op aan drinken en verschonen.
| Tijd | Wat |
|---|---|
| 7.00 uur | Wakker, voeding, verschonen |
| 8.00 uur | Slaapje |
| 10.00 uur | Voeding, even kletsen |
| 11.00 uur | Slaapje |
| 13.00 uur | Voeding, korte speeltijd |
| 14.00 uur | Slaapje |
| 16.00 uur | Voeding |
| 17.00 uur | Kort slaapje |
| 18.30 uur | Badje, voeding, naar bed |
| 22.30 uur | Droomvoeding |
| 2.30 uur | Nachtvoeding, direct weer slapen in het donker |
Voorbeeldschema baby 4 tot 5 maanden
Rond 4 tot 5 maanden verschuift de voeding naar elke 3,5 tot 4 uur en wordt de wakkertijd 1,5 tot 2 uur. Dit is ook de leeftijd van de slaapregressie van 4 maanden, dus houd het schema simpel.
| Tijd | Wat |
|---|---|
| 7.00 uur | Wakker, voeding |
| 8.45 uur | Ochtenddutje (ongeveer 1 uur) |
| 11.00 uur | Voeding, spelen |
| 11.45 uur | Middagdutje (1,5 tot 2 uur) |
| 15.00 uur | Voeding |
| 16.00 uur | Kort namiddagdutje (30 tot 45 minuten) |
| 18.15 uur | Voeding aan het begin van het ritueel |
| 19.00 uur | Bed |
| 22.30 uur | Eventueel droomvoeding |
Voorbeeldschema baby 6 tot 8 maanden (met hapjes)
Vanaf 6 maanden komen de hapjes erbij. Het Voedingscentrum adviseert te starten tussen 4 en 6 maanden en melk tot 12 maanden de basis te laten. Geef een hapje na het slaapje, niet ervoor.
| Tijd | Wat |
|---|---|
| 7.00 uur | Wakker, melk |
| 8.30 uur | Ontbijthapje |
| 9.30 uur | Ochtenddutje (1 uur) |
| 11.00 uur | Melk |
| 12.30 uur | Lunchhapje |
| 13.15 uur | Middagdutje (1,5 tot 2 uur) |
| 15.00 uur | Melk |
| 16.30 uur | Kort dutje (alleen bij 6 maanden, 20 tot 30 minuten) |
| 17.30 uur | Avondhapje |
| 18.30 uur | Melk, pyjama, boekje |
| 19.00 uur | Bed |
Bij 7 tot 8 maanden vervalt het derde dutje meestal; zet de bedtijd dan tijdelijk een half uur eerder, zodat de wakkertijd voor de nacht niet boven de 4 uur uitkomt. Zie ook het slaapschema baby 6 maanden.
Voorbeeldschema baby 10 tot 12 maanden
Nu eet je baby drie maaltijden mee en drinkt daarnaast 3 tot 4 keer melk. De twee dutjes liggen vrij vast en de wakkertijd voor de nacht mag oplopen tot 3,5 à 4 uur.
| Tijd | Wat |
|---|---|
| 7.00 uur | Wakker, melk en ontbijt |
| 9.45 uur | Ochtenddutje (45 minuten tot 1 uur) |
| 11.30 uur | Lunch en melk |
| 13.30 uur | Middagdutje (1 tot 1,5 uur) |
| 15.00 uur | Fruithapje, drinken |
| 17.00 uur | Warme maaltijd |
| 18.15 uur | Melk, ritueel |
| 18.45 uur | Bed |
Zo maak je er jouw eigen schema van
- Houd 5 dagen bij wanneer je baby drinkt, slaapt en wakker wordt. Dan zie je het echte ritme.
- Neem de wakkertijd als vertrekpunt, uit de tabel hierboven of de wakkertijden per maand.
- Plan de voeding aan het begin van elke wakkertijd, hapjes een half uur tot een uur na de melk.
- Zet de bedtijdvoeding vooraan in het ritueel en leg je baby wakker maar moe in bed.
- Bouw nachtvoedingen in stapjes af zodra de groei goed is. Hoe dat gaat lees je bij nachtvoeding per leeftijd.
- Verwacht elke 2 tot 3 maanden een verschuiving. Een dutje valt weg, een voeding vervalt. Dat is geen mislukt schema, dat is je baby die groeit.
Wanneer naar het consultatiebureau
Overleg als je baby minder dan 6 natte luiers per dag heeft, te weinig aankomt, of overdag steeds minder drinkt en 's nachts steeds vaker om voeding vraagt. Ook als je baby ouder dan 6 maanden is en nog 3 keer of vaker per nacht drinkt, is het goed om het schema samen door te nemen.
Verder lezen
- Slaapschema baby 3 maanden + voorbeeldschema
- Slaapschema baby 6 maanden + voorbeeldschema
- Voedingsschema baby
- Nachtvoeding: hoe vaak en tot wanneer per leeftijd
- Wakkertijden baby 0-12 maanden
Bronnen
- Voedingscentrum, Borstvoeding en flesvoeding (voedingsfrequentie per leeftijd, nachtvoeding)
- Voedingscentrum, Eerste hapjes (vanaf 4-6 maanden)
- Hirshkowitz M. et al. (2015), National Sleep Foundation's sleep time duration recommendations, Sleep Health 1(1): 40-43
- Henderson J.M.T. et al. (2010), Sleeping through the night: the consolidation of self-regulated sleep across the first year of life, Pediatrics 126(5): e1081-e1087
- NCJ (2017), JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.
Buiten slapen in de kinderwagen of buitenbed: goed idee of niet?
Hoeveel dutjes doet een baby? Dutjesschema van 0 tot 24 maanden