Hoeveel dutjes doet een baby? Dutjesschema van 0 tot 24 maanden

Een pasgeborene doet 4 tot 6 slaapjes per dag, een baby van 3 tot 5 maanden 3 tot 4 dutjes, een baby van 6 maanden meestal 3, een baby van 7 tot 14 maanden 2 en een dreumes vanaf 15 tot 18 maanden 1 middagdutje. Hoe ouder je baby, hoe minder maar langer de dutjes: van korte slaapjes van 30 tot 45 minuten naar één middagdutje van 1,5 tot 2,5 uur. Hieronder zie je per maand hoeveel dutjes normaal is, hoe lang ze duren en wanneer je naar minder dutjes gaat.

In het kort

• 0 tot 2 maanden: 4 tot 6 slaapjes, geen vast patroon, wakkertijd 45 tot 90 minuten.
• 3 tot 5 maanden: 3 tot 4 dutjes, samen 3,5 tot 4,5 uur.
• 6 maanden: 3 dutjes, samen 3 tot 3,5 uur. Derde dutje verdwijnt tussen 6 en 8 maanden.
• 7 tot 14 maanden: 2 dutjes, samen 2,5 tot 3 uur.
• 15 tot 18 maanden tot ongeveer 3 jaar: 1 middagdutje van 1,5 tot 2,5 uur, later 1 tot 1,5 uur.
• 3 tot 5 jaar: het dutje verdwijnt, bij de meeste kinderen tussen 3 en 5 jaar.

Hoeveel dutjes per leeftijd: de tabel van 0 tot 24 maanden

De cijfers hieronder zijn dezelfde die we bij Numsy in de slaapschema's per maand gebruiken. Ze passen binnen de totale slaapbehoefte uit de richtlijnen van de National Sleep Foundation en de American Academy of Sleep Medicine: 14 tot 17 uur per etmaal bij 0 tot 3 maanden, 12 tot 15 uur bij 4 tot 11 maanden en 11 tot 14 uur bij 1 tot 2 jaar.

Zie je bij jouw baby een ander aantal? Kijk dan eerst naar het totaal per etmaal en het humeur. Een baby van 5 maanden met 3 lange dutjes en een van 5 maanden met 4 korte zitten vaak op precies dezelfde hoeveelheid slaap.

Hoe lang duurt een dutje bij een baby?

Een slaapcyclus van een baby duurt ongeveer 45 tot 50 minuten, bij oudere baby's rond de 60 minuten. Aan het einde van elke cyclus wordt je baby heel even bijna wakker. Daarom zijn er in de praktijk drie soorten dutjes:

• Het korte dutje van 30 tot 45 minuten: één cyclus. Normaal bij baby's van 3 tot 6 maanden en als derde dutje van de dag.
• Het lange dutje van 1,5 tot 2 uur: twee of meer cycli aan elkaar. Meestal het middagdutje, vanaf ongeveer 5 tot 6 maanden.
• Het overbruggingsdutje van 10 tot 20 minuten, bijvoorbeeld in de kinderwagen, om de tijd tot bedtijd te halen op een dag waarop een dutje mislukt is.

Blijft elk dutje steken op 30 tot 45 minuten en wordt je baby huilend wakker, dan lees je in hazenslaapjes doorbreken hoe je die cyclusovergang helpt maken.

Welke leeftijd van 3 naar 2 slaapjes?

De overgang van 3 naar 2 dutjes komt meestal tussen 6 en 8 maanden. Het derde, korte namiddagdutje wordt steeds lastiger, terwijl de wakkertijd van je baby oprekt naar 2,5 tot 3 uur. Het is tijd als je dit een week of twee ziet:

• het derde dutje mislukt vaker dan het lukt, of duurt maar 10 minuten;
• de bedtijd schuift steeds later omdat het derde dutje te laat valt;
• de twee eerste dutjes worden langer en de nacht blijft goed.

Praktisch: laat het derde dutje vallen en zet de bedtijd tijdelijk 30 tot 45 minuten eerder, bijvoorbeeld 18.15 in plaats van 19.00 uur. Een korte rit in de kinderwagen mag als overbrugging op zware dagen. Het stap-voor-stapplan staat in dutjes overgangen van 3 naar 2 en naar 1 slaapje.

Wanneer kan een kindje van 2 naar 1 dutje gaan?

De overstap naar 1 dutje valt meestal tussen 15 en 18 maanden, en ik adviseer om er niet voor 14 maanden mee te beginnen. Baby's van 12 maanden die het tweede dutje een tijdje weigeren, gaan bijna altijd nog niet echt naar 1 dutje; zij zitten in een sprong of hebben een te lang ochtenddutje. Wacht, kort het ochtenddutje in tot 45 minuten en kijk het 2 weken aan.

Hoe merk je dat je kind toe is aan 1 slaapje?

Deze signalen zie ik in mijn praktijk het vaakst, en ze moeten minstens 2 weken aanhouden:

1. Het ochtenddutje wordt steeds later of langer, waardoor het middagdutje niet meer lukt.
2. Het middagdutje wordt geweigerd terwijl je kind 's avonds wel moe is.
3. Je kind haalt met gemak 4 tot 5 uur wakkertijd zonder te ontsporen.
4. De nacht wordt korter of het inslapen 's avonds duurt lang, terwijl overdag nog 2 dutjes worden gedaan.
5. Op dagen met 1 dutje (bijvoorbeeld op de opvang) gaat het net zo goed als op dagen met 2.

Zie je 1 of 2 signalen een paar dagen? Dan is het te vroeg. Zie je er 3 of meer, 2 weken lang? Dan mag je starten.

Hoe lang duurt de overgang van 2 naar 1 slaapje, en wat helpt?

Reken op 2 tot 6 weken waarin sommige dagen 1 dutje en andere dagen 2 dutjes nodig zijn. Dat wisselen is geen terugval, dat is de overgang. Zo houd je het rustig:

Alle valkuilen en een voorbeeldschema per week vind je in wanneer van 2 naar 1 slaapje overgaan en in overbruggingsdutje.

Wat is een goed dagschema voor een baby van 7 maanden?

Een baby van 7 maanden doet meestal 2 dutjes met een wakkertijd van ongeveer 2,5 uur ertussen en slaapt 12 tot 15 uur per etmaal, waarvan 11 tot 12 uur 's nachts.

Wordt je baby om 06.00 uur wakker, dan schuift alles een uur naar voren. Houd de wakkertijd van 2,5 uur aan, niet de klok. Twijfel je of het ritme nog klopt, houd dan een week de dutjes en wakkertijden bij, op papier of in de Numsy Slaap-app; vaak zie je dan meteen welk dutje te laat valt.

Korte dutjes: waarom slaapt mijn baby maar 30 minuten?

Bij baby's tot ongeveer 5 maanden zijn dutjes van 30 tot 45 minuten normaal: de slaapcyclus is nog kort en de overgang naar een tweede cyclus is moeilijk. Daarna zijn dit de gebruikelijke oorzaken:

• Wakkertijd te kort of te lang. Te vroeg in bed betekent lichte slaap; te laat betekent oververmoeid en snel wakker.
• Honger rond het einde van de eerste cyclus.
• Licht en geluid in huis dat bij de cyclusovergang binnenkomt. Verduistering en een constant achtergrondgeluid helpen hier het meest.
• In slaap vallen op een andere manier dan waarin hij wakker wordt, zoals aan de borst of in je armen.

Meer dan 2 korte dutjes per dag zijn geen probleem zolang de nacht goed is en je baby vrolijk wakker wordt. Alle wakkertijden per maand staan in wakkertijden baby 0-12 maanden.

Wanneer stopt een peuter met dutjes?

Zwitsers referentieonderzoek van Iglowstein laat zien dat dutjes bij de meeste kinderen tussen 3 en 5 jaar verdwijnen. Vanaf 2,5 jaar wordt het middagdutje vaak korter (1 tot 1,5 uur) en vanaf 3 jaar zie je dagen zonder dutje. Zolang je peuter op zo'n dag niet ontspoort en de nacht niet korter wordt, mag je het dutje op die dagen laten vervallen. Houd wel een rustmoment aan, en zet de bedtijd op dutjesloze dagen een half uur eerder. Hoe je dat afbouwt lees je in peuter stoppen met middagslaapjes.

Verder lezen

• Dutjes overgangen van 3 naar 2 en naar 1 slaapje
• Wanneer van 2 naar 1 slaapje overgaan
• Hazenslaapjes doorbreken: zo leert je baby langer dutten
• Overbruggingsdutje
• Wakkertijden baby 0-12 maanden
• Peuter stoppen met middagslaapjes

Bronnen

• Paruthi S. et al. (2016), Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations, American Academy of Sleep Medicine, Journal of Clinical Sleep Medicine 12(6)
• Hirshkowitz M. et al. (2015), National Sleep Foundation's sleep time duration recommendations, Sleep Health 1(1): 40-43
• Iglowstein I. et al. (2003), Sleep duration from infancy to adolescence: reference values and generational trends, Pediatrics 111(2): 302-307
• Galland B.C. et al. (2012), Normal sleep patterns in infants and children: A systematic review, Sleep Medicine Reviews 16(3)
• NCJ (2017), JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.