Hoeveel slaapt een baby? Slaapbehoefte per leeftijd (0-4 jaar)

Een pasgeboren baby slaapt 14 tot 17 uur per etmaal, verdeeld over dag en nacht. Tussen 4 en 11 maanden is dat 12 tot 15 uur, een kind van 1 tot 2 jaar slaapt 11 tot 14 uur en een peuter van 3 tot 4 jaar 10 tot 13 uur. Die cijfers komen uit de richtlijnen van de National Sleep Foundation en de American Academy of Sleep Medicine. De spreiding is groot: de ene baby is een langslaper, de andere heeft aan de onderkant van de bandbreedte genoeg.

In het kort

Wat ik ouders altijd meegeef: de tabel is een richtlijn, niet een rapport. Een baby die vrolijk wakker wordt, goed drinkt en overdag lekker meedoet, slaapt genoeg. Ook als het minder is dan bij het kindje van de buren.

Hoeveel uur slaapt een baby per dag?

In het eerste jaar verandert de slaapbehoefte elke paar maanden. Hieronder de cijfers die wij bij Numsy per maand aanhouden, met de wakkertijd (de tijd die je baby aaneengesloten wakker kan zijn) erbij, want die bepaalt in de praktijk hoe je dag eruitziet.

Een pasgeborene slaapt dus meer dan de helft van de dag, maar in stukjes van 2 tot 3 uur. Pas rond 2 tot 3 maanden ontstaat een dag- en nachtritme en gaan de nachten langer worden. Wil je per maand een compleet voorbeeldschema, begin dan bij het slaapschema voor de eerste maand.

Hoeveel slaapt een kind van 1, 2 en 3 jaar?

Na het eerste jaar wordt het rustiger, maar de behoefte blijft hoog:

• 1 jaar: 11 tot 14 uur per etmaal. Rond 12 uur 's nachts plus 2 dutjes, die rond 15 tot 18 maanden samensmelten tot 1 middagdutje.
• 2 jaar: 11 tot 14 uur. Meestal 11 tot 12 uur 's nachts en 1 middagdutje van 1 tot 2 uur.
• 3 jaar: 10 tot 13 uur. Het middagdutje wordt korter of valt op sommige dagen weg; bij de meeste kinderen verdwijnt het in de kleutertijd.

Een peuter van 2 die 's nachts 11 uur slaapt en overdag nog 1,5 uur, zit keurig op 12,5 uur. Slaapt hij 's nachts 12 uur en overdag niets meer, dan zit hij aan de onderkant en zie je dat vaak terug in het humeur aan het einde van de middag.

Waarom verschilt de slaapbehoefte zo per baby?

De bandbreedtes zijn breed omdat baby's echt verschillen. Een grote overzichtsstudie van Galland en collega's laat zien dat de gemiddelde totale slaap daalt van ongeveer 14,6 uur bij 0 tot 2 maanden naar ongeveer 11,9 uur bij 3 tot 5 jaar, maar dat om dat gemiddelde heen een flinke spreiding zit. Temperament, groei, drukte in huis en of je baby op de crèche slaapt: het telt allemaal mee.

In mijn praktijk kijk ik daarom naar drie dingen, in deze volgorde:

1. Humeur bij het wakker worden. Vrolijk of huilerig?
2. De wakkertijd. Haalt je baby de wakkertijd van zijn leeftijd zonder in te storten?
3. Het totaal over een week. Eén korte nacht zegt weinig, een week te weinig wel.

Kan een baby ook te lang slapen?

Bij een gezonde, groeiende baby zie ik zelden 'te veel' slaap. Pasgeborenen die 18 uur slapen, zitten gewoon aan de bovenkant van normaal. Er zijn twee situaties waarin je wel oplet:

• De eerste weken. Zolang je baby nog niet terug op geboortegewicht is en niet goed groeit, maak je hem wakker als hij langer dan ongeveer 4 uur slaapt zonder voeding. Daarna mag je hem laten slapen.
• Ineens veel meer slapen dan normaal, in combinatie met slap aanvoelen, weinig natte luiers, koorts of slecht drinken. Dan bel je de huisarts.

Slaapt je oudere baby overdag zo lang dat de nacht kort en onrustig wordt, dan is dat geen 'te veel', maar een verdeling die niet klopt. Een dutje van meer dan 2 tot 2,5 uur mag je vanaf een maand of 4 rustig afbreken om de nacht te beschermen.

Wanneer slaapt een baby door?

Dit is de vraag die ik het vaakst krijg, en het antwoord stelt vaak gerust. Onderzoek van Henderson laat zien dat rond 5 maanden ongeveer de helft van de baby's 8 uur aaneengesloten slaapt. Met 1 jaar is dat 70 tot 80 procent, afhankelijk van hoe je doorslapen definieert. Dat betekent ook: met 1 jaar wordt nog 1 op de 4 à 5 baby's 's nachts wakker, en dat is normaal.

Een studie van Pennestri en collega's vond bovendien geen verband tussen doorslapen op 6 of 12 maanden en een betere ontwikkeling. Een baby die nog wakker wordt, loopt dus niets mis. Meer over wat helpt lees je in baby doorslapen.

Wat is een normaal slaapschema voor een baby?

Een normaal slaapschema is er een waarin de wakkertijden bij de leeftijd passen en de bedtijd op tijd valt. Meer dan de klok telt de volgorde: wakker worden, voeding, spelen, slaapsignalen, slapen. Voor baby's vanaf ongeveer 6 maanden wordt vaak het 2-3-4-ritme genoemd: 2 uur wakker tot het eerste dutje, 3 uur tot het tweede, 4 uur tot bedtijd. Dat past bij een baby met 2 dutjes en past dus niet bij een baby van 4 maanden die er nog 3 of 4 doet. Hoe dat ritme precies werkt, lees je in het 2-3-4-ritme.

Een voorbeeld voor een baby van 6 maanden met 3 dutjes:

Alle wakkertijden per maand vind je in wakkertijden baby 0-12 maanden, en hoeveel dutjes per leeftijd normaal is in hoeveel dutjes doet een baby.

Wanneer kan een baby om 19.00 uur naar bed?

Zodra je baby een nacht van 11 tot 12 uur kan maken, wordt 19.00 uur een logische bedtijd bij een wektijd van 07.00 uur. Voor de meeste baby's is dat vanaf 3 tot 4 maanden, als het dag- en nachtritme staat en het late avondslaapje verdwijnt. Voor die tijd gaat een baby vaak pas tussen 21.00 en 23.00 uur 'echt' naar bed, en dat is prima. Alle bedtijden per leeftijd staan in bedtijd baby en peuter per leeftijd.

Hoe krijg je je baby makkelijker in slaap?

Snel in slaap vallen is geen trucje, maar het gevolg van timing en rust. Dit is het stappenplan dat ik ouders meegeef:

1. Houd de wakkertijd van de leeftijd aan. Te lang wakker is de meest voorkomende reden dat een baby niet wil slapen.
2. Kijk naar de eerste slaapsignalen (wegkijken, stil worden, wrijven in de ogen) en niet naar het huilen: dat is al een laat signaal.
3. Doe elke keer hetzelfde korte ritueel. Dezelfde volgorde, dezelfde woorden, hetzelfde liedje: voorspelbaarheid is voor een baby het signaal dat slapen eraan komt.
4. Maak de kamer donker en rustig, 16 tot 18 graden volgens VeiligheidNL. Veel ouders gebruiken een zacht, constant achtergrondgeluid dat huisgeluiden maskeert.
5. Leg je baby slaperig maar wakker neer zodra dat lukt, meestal vanaf 3 tot 4 maanden, zodat hij leert zelf in slaap te vallen.
6. Zoek daglicht en beweging overdag. Dat helpt het dag- en nachtritme op gang.

Wil je grip op het ritme, houd dan een week bij wanneer je baby slaapt en wakker is. Dat kan op papier of in de Numsy Slaap-app, die de wakkertijden voor je meerekent. Vaak zie je dan binnen een paar dagen waar het schuurt.

Wanneer naar het consultatiebureau of de huisarts?

Slaap is een onderwerp waar je altijd mee terechtkunt bij het consultatiebureau; de JGZ-richtlijn Gezonde slaap is er precies voor bedoeld. Ga eerder langs, of bel de huisarts, als:

• je baby in de eerste weken niet wakker wordt voor voedingen of nauwelijks drinkt;
• je baby slap of opvallend suf is, koorts heeft (onder de 3 maanden altijd bellen) of weinig natte luiers heeft;
• je kind maandenlang ver onder de bandbreedte slaapt en overdag duidelijk niet lekker in zijn vel zit;
• je zelf zo uitgeput raakt dat het niet meer gaat. Ook daar is hulp voor.

Verder lezen

• Slaapschema baby eerste maand + voorbeeldschema
• Wakkertijden baby 0-12 maanden
• Hoeveel dutjes doet een baby? Dutjesschema per maand
• Bedtijd baby en peuter per leeftijd
• Baby doorslapen
• Het 2-3-4-ritme voor baby's

Bronnen

• Hirshkowitz M. et al. (2015), National Sleep Foundation's sleep time duration recommendations, Sleep Health 1(1): 40-43
• Paruthi S. et al. (2016), Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations, American Academy of Sleep Medicine, Journal of Clinical Sleep Medicine 12(6)
• Galland B.C. et al. (2012), Normal sleep patterns in infants and children: A systematic review, Sleep Medicine Reviews 16(3)
• Henderson J.M.T. et al. (2010), Sleeping through the night: the consolidation of self-regulated sleep across the first year of life, Pediatrics 126(5)
• Pennestri M-H. et al. (2018), Uninterrupted Infant Sleep, Development, and Maternal Mood, Pediatrics 142(6)
• NCJ (2017), JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.