Vliegen met een baby: zo slaapt je baby in het vliegtuig

Vliegen met een baby kan bij de meeste luchtvaartmaatschappijen vanaf 7 tot 14 dagen oud. Voor de slaap is 2 tot 6 maanden de makkelijkste leeftijd (veel slaap, nog niet mobiel) en 9 tot 18 maanden de lastigste. Je baby slaapt in het vliegtuig het best als je de vlucht rond een dutje plant of bij een lange vlucht een nachtvlucht kiest, een reiswieg reserveert en het slaapritueel van thuis in het klein meeneemt. Hieronder alles per leeftijd, plus de antwoorden op oren, verschonen en de stoel bij het raam.

In het kort

Vanaf wanneer mag je vliegen met een baby?

De meeste maatschappijen nemen baby's mee vanaf 7 tot 14 dagen oud; sommige vragen bij een jongere baby een verklaring van een arts. Controleer dat bij de maatschappij waarmee je vliegt, en regel een eigen paspoort of ID-kaart voor je baby, ook binnen Europa. Overleg met het consultatiebureau of de huisarts als je baby te vroeg geboren is, verkouden is of net een oorontsteking heeft gehad: een verstopte neus of ontstoken oor maakt het drukverschil bij dalen pijnlijk.

Welke leeftijd is het makkelijkst om te vliegen?

Een baby van 4 tot 11 maanden slaapt 12 tot 15 uur per etmaal (Hirshkowitz et al., 2015); een deel daarvan kan in het vliegtuig vallen als je de wakkertijd bewaakt. De wakkertijden per maand vind je in wakkertijden baby 0-12 maanden.

Dagvlucht of nachtvlucht met een baby?

Bij een vlucht tot ongeveer 4 uur kies je een vertrektijd rond een dutje, zodat het opstijgen op de dutjestijd valt en de vlucht maar één dutje verstoort. Bij vluchten van 6 uur of meer is een nachtvlucht meestal fijner: je baby slaapt in zijn gewone nacht, het is donker en rustig in de cabine en jij hebt de handen vrij. Doe het avondritueel vlak na het instappen: pyjama, slaapzak, tandjes poetsen, boekje. Een vast ritueel helpt kinderen sneller in slaap, ook op een vreemde plek (Mindell et al., 2009). Reken er wel op dat de nacht korter en lichter is dan thuis.

Waar slaapt je baby in het vliegtuig?

De veilig-slapen-adviezen gelden ook in de lucht: op de rug, niets over het gezicht en niet te warm (VeiligheidNL). Laat je baby nooit in de reiswieg liggen als het gordelteken brandt. Meer over slapen in een stoeltje lees je in baby slapen in de maxi-cosi of wipstoel.

Waarom moet een baby bij het raam in het vliegtuig?

Bij veel maatschappijen krijgt een ouder met een baby op schoot een stoel bij het raam, of in elk geval niet aan het gangpad. Bij een evacuatie moet het gangpad vrij blijven, en per rij hangt een beperkt aantal extra zuurstofmaskers, meestal één per rijhelft; daarom mag ook maar één baby op schoot per rijhelft. Met een tweeling zit je dus verspreid over twee rijen of aan twee kanten van het gangpad. Bij de reiswieg zit je juist voorin aan de wand.

Zo krijg je je baby in slaap in het vliegtuig: 7 stappen

1. Bewaak de wakkertijd op de reisdag. Een baby die op Schiphol al oververmoeid is, slaapt in de lucht slechter. Houd de dutjes op tijd, desnoods in de kinderwagen of draagzak.
2. Geef een voeding bij het opstijgen. Het zuigen helpt tegen de oren en een volle buik maakt slaperig. Wacht met de fles tot het vliegtuig echt van de baan gaat.
3. Doe het ritueel in het klein. Slaapzak aan, hetzelfde liedje of dezelfde zin als thuis. Herkenning is op een vreemde plek het halve werk.
4. Maak het donker en eentonig. Zonnescherm dicht, leeslampje uit, een dun doek over de rand van de reiswieg. Het gebrom van de motoren werkt als white noise; een kleine white noise machine met het geluid van thuis maakt het nog herkenbaarder. Bij pasgeborenen viel in onderzoek 80% binnen 5 minuten in slaap met white noise, tegen 25% zonder (Spencer et al., 1990).
5. Wandel of wieg. Lukt inslapen niet zittend, loop dan een rondje door het gangpad zodra het gordelteken uit is.
6. Leg hem weg zodra hij slaapt. In de reiswieg of het stoeltje slaapt je baby langer dan op schoot.
7. Houd de wakkere uren rustig. Geen schermpjes, wel rustig speelgoed. Hoe minder prikkels, hoe makkelijker het volgende dutje.

Oren, verschonen en drinken: de praktische vragen

Oren. Laat je baby drinken of op een speen zuigen bij het opstijgen en vooral bij het dalen. Begin zodra de piloot de daling aankondigt; die duurt 20 tot 30 minuten. Slaapt je baby bij het dalen, laat hem dan slapen; huilen bij de landing is meestal drukverschil en gaat snel over.

Verschonen. Bijna elk vliegtuig heeft minstens één toilet met een uitklapbare verschoontafel; vraag bij het instappen welk. Neem per uur vliegen een luier extra mee, plus reservekleding voor je baby en een schoon shirt voor jezelf.

Drinken. Flesvoeding en afgekolfde melk mogen mee door de beveiliging, ook boven de 100 ml. Vraag aan boord om heet water. Geef bij een lange vlucht wat vaker kleine slokjes, want de cabinelucht is droog.

Na de landing: de eerste nacht op de bestemming

Op de bestemming zet je het ritme meteen op lokale tijd, geef je een vroege bedtijd als je baby uitgeput is en maak je de slaapplek herkenbaar met de slaapzak, het geluid en het ritueel van thuis. Bij een tijdsverschil van meer dan 2 uur lees je jetlag bij baby's en peuters; alle tips voor slapen in een vreemd bed staan in slapen op vakantie met baby of peuter.

Wanneer beter niet vliegen of eerst overleggen

Bel de huisarts of het consultatiebureau als je baby koorts heeft, een oorontsteking heeft (gehad), erg verkouden is of te vroeg geboren is en nog niet rond de uitgerekende datum zit. Uitstellen is met een baby zelden een probleem: hij heeft er geen herinnering aan, jullie wel.

Verder lezen

• Slapen op vakantie met baby of peuter: zo blijft het rustig
• Jetlag bij baby's en peuters: zo herstel je het ritme na de reis
• Baby slapen in de maxi-cosi of wipstoel: hoe lang mag dat?
• Wakkertijden baby 0-12 maanden
• Alles over white noise voor je baby
• Slaapritueel

Bronnen

• NCJ (2017), JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
• VeiligheidNL, Veilig slapen: de adviezen voor baby's
• Hirshkowitz M. et al. (2015), National Sleep Foundation's sleep time duration recommendations, Sleep Health 1(1): 40-43
• Mindell J.A. et al. (2009), A nightly bedtime routine: impact on sleep in young children and maternal mood, Sleep 32(5): 599-606
• Spencer J.A.D. et al. (1990), White noise and sleep induction, Archives of Disease in Childhood 65(1): 135-137

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.