Wakkertijden baby 0-12 maanden: tabel per maand en per week

De wakkertijd van een baby loopt in het eerste jaar op van 30 tot 60 minuten bij een pasgeborene naar 2,5 tot 3 uur bij 12 maanden. Grofweg: 2 maanden 60 tot 90 minuten, 3 en 4 maanden 1,5 tot 2 uur, 5 maanden 1,5 tot 2 uur, 6 tot 9 maanden 2,5 tot 3 uur en 10 tot 12 maanden 2,5 tot 3 uur, met voor de nacht soms 4 uur. Houd je die wakkertijden aan, dan valt je baby makkelijker in slaap en raakt hij minder snel oververmoeid. Hieronder vind je de tabel per maand, met de weken erbij waar ouders het vaakst naar zoeken.

Wat zijn wakkertijden en waarom zijn ze zo belangrijk?

De wakkertijd is de tijd tussen het einde van het ene slaapje en het begin van het volgende. Alles telt mee: voeden, verschonen, spelen, in de draagzak hangen. Baby's slapen na de geboorte in korte blokken en kunnen daartussen maar een beperkte tijd prikkels verwerken. Hoe ouder je baby, hoe langer dat wordt.

Waarom het uitmaakt: een baby die te lang wakker blijft, raakt oververmoeid en schakelt juist in een actieve stand, waardoor inslapen moeilijker wordt en dutjes korter. Ouders herkennen dat als "hij is doodmoe, maar hij vecht tegen de slaap". Een baby die te vroeg naar bed gaat, ligt juist vrolijk te kletsen. De wakkertijd is het venster ertussen. Volgens de JGZ-richtlijn Gezonde slaap helpt regelmaat overdag om het dag- en nachtritme op te bouwen, dat volgens onderzoek van Rivkees in de eerste 2 tot 3 maanden ontstaat. Wakkertijden zijn daarvoor je handigste hulpmiddel: je hoeft niet op de klok te leven, je kijkt hoe lang je baby al wakker is.

Wakkertijden baby per maand: tabel van 0 tot 12 maanden

Deze tabel is een richtlijn, geen wet. Sommige baby's zitten aan de onderkant, andere aan de bovenkant; de eerste wakkertijd van de dag is meestal het kortst en de laatste voor de nacht het langst.

De slaap per etmaal komt uit de richtlijnen van de American Academy of Sleep Medicine (4 tot 12 maanden: 12 tot 16 uur) en de National Sleep Foundation (0 tot 3 maanden: 14 tot 17 uur).

Wakkertijd baby 0 tot 1 maand (1 tot 4 weken)

Een baby van 1 week is 30 tot 45 minuten wakker, en dat is vaak niet meer dan drinken en een schone luier. Rond 3 weken en bij 1 maand wordt het 45 tot 60 minuten. Sommige pasgeborenen houden hun ogen maar een kwartier open, andere halen met gemak een uur. Een dag- en nachtritme is er nog niet: overdag slaapt je baby ongeveer evenveel als 's nachts.

Wat ik ouders in deze weken meegeef: reken vanaf het moment dat je baby wakker wordt, en begin na ongeveer 40 minuten al met afbouwen. Voeding, even knuffelen, inbakeren of de slaapzak aan, en terugleggen. Zo voorkom je dat je pas gaat kijken als het huilen al begonnen is.

Wakkertijd baby 2 maanden (6 tot 10 weken)

Bij 8 weken is de wakkertijd 60 tot 90 minuten, bij 10 weken zit je vaker richting die 90 minuten. Overdag doet je baby 3 tot 4 dutjes en de nacht krijgt langzaam een langer eerste slaapblok. Rond 6 tot 8 weken slapen veel baby's tijdelijk slechter: de huilpiek, de bekende tweede sprong uit Oei, ik groei! (rond 8 weken, meestal een tot twee weken onrust) en het ontstaan van het dag-nachtritme vallen dan samen. Een officiële slaapregressie van 8 weken bestaat niet, maar het voelt wel zo.

Wat helpt: overdag veel daglicht, 's avonds gedimd licht en de wakkertijd juist iets korter houden dan je denkt. Een baby van 8 weken die 2 uur wakker is, is bijna altijd over zijn grens heen.

Wakkertijd baby 3 en 4 maanden (12 tot 17 weken)

Vanaf 3 maanden (12 tot 13 weken) is de wakkertijd 1,5 tot 2 uur. Bij 14 en 15 weken zie je vaak dat de eerste wakkertijd van de dag rond 1,5 uur blijft, terwijl de laatste voor de nacht 2 uur haalt. Rond deze leeftijd komt de biologische klok goed op gang en worden de nachten langer; overdag doet je baby 3 tot 4 dutjes.

Bij 4 maanden verandert de slaap zelf: je baby slaapt in duidelijker cycli en wordt aan het eind van elke cyclus even wakker. Dat is de bekende slaapregressie van 4 maanden. De wakkertijd blijft 1,5 tot 2 uur; wat verandert is dat je baby zelf de overgang naar de volgende cyclus moet leren. Wakkertijden goed aanhouden is dan je beste bescherming tegen oververmoeidheid.

Wakkertijd baby 5 en 6 maanden

Bij 5 maanden is de wakkertijd anderhalf tot 2 uur, met 2 uur als maximum; 3 dutjes zijn meestal genoeg, op drukke dagen zijn er 4 nodig. Bij 6 maanden maakt je baby een stap naar 2,5 tot 3 uur met 3 dutjes: een ochtenddutje, een middagdutje en een kort derde dutje aan het eind van de middag. Dat derde dutje voorkomt dat de wakkertijd voor de nacht te lang wordt.

Voor deze maanden geldt: kijk naar de combinatie van wakkertijd en slaapsignalen. Gaapt je baby na 2 uur, dan wacht je niet tot 3.

Wakkertijd baby 7 tot 12 maanden

Vanaf 7 maanden doen de meeste baby's 2 dutjes met een wakkertijd van 2,5 tot 3 uur; sommige houden nog even een derde dutje. Bij 8 en 9 maanden blijft de wakkertijd 2,5 tot 3 uur, met na het middagdutje een langere wakkertijd van 3,5 tot 4 uur tot bedtijd. Een normaal dagschema voor een baby van 9 maanden ziet er zo uit:

Wordt je baby van 9 maanden vaak wakker 's nachts, dan is dat vaker normaal dan ouders denken. Uit onderzoek van Hysing blijkt dat een groot deel van de baby's tussen 6 en 18 maanden nog 's nachts wakker wordt. Rond 9 maanden komt daar de slaapregressie van 9 maanden bij: kruipen, staan en verlatingsangst maken de nachten een paar weken onrustiger. Check dan eerst of de wakkertijden en de bedtijd nog kloppen; een te lange laatste wakkertijd geeft juist meer nachtelijk wakker worden.

Bij 10, 11 en 12 maanden blijft de wakkertijd 2,5 tot 3 uur met 2 dutjes. Na het middagdutje mag het iets langer zijn en voor de nacht halen sommige baby's rond 12 maanden 4 uur; bedtijd valt meestal tussen 18.30 en 19.30 uur. Veel ouders gebruiken in deze maanden het 2-3-4-ritme: 2 uur wakker tot het eerste dutje, 3 uur tot het tweede en 4 uur tot bedtijd. Weigert je baby van 11 of 12 maanden ineens het ochtenddutje, houd dan vol: de echte overstap naar 1 dutje komt pas rond 15 tot 18 maanden. Hoe dat verdergaat, lees je bij de wakkertijden voor dreumes en peuter.

Zo werk je met wakkertijden in de praktijk

Vijf dingen die het in mijn praktijk makkelijker maken:

1. Houd een week bij wanneer je baby wakker wordt en in slaap valt. Een patroon zie je pas op papier of in een app; de Numsy Slaap-app rekent de volgende wakkertijd voor je uit.
2. Combineer de klok met slaapsignalen. Gapen, wegkijken en in de oogjes wrijven betekenen: nu naar bed, ook als de tabel nog 20 minuten geeft.
3. Begin het ritueel 10 tot 15 minuten voor het einde van de wakkertijd. De wakkertijd eindigt als je baby in bed ligt, niet als je begint met afbouwen.
4. Maak de laatste wakkertijd niet te lang. Bedtijd uitstellen voor een betere nacht werkt bij baby's averechts.
5. Reken op verandering elke 2 tot 3 maanden. Loopt het schema ineens niet meer, dan is je baby vaak toe aan een langere wakkertijd of een dutje minder.

Wanneer naar het consultatiebureau?

Bel het consultatiebureau of de huisarts als je baby ondanks passende wakkertijden elke dag oververmoeid en ontroostbaar is, als hij overdag bijna niet wakker te krijgen is, slecht drinkt of groeit, of als jij zelf niet meer overeind blijft door het slaaptekort. De JGZ werkt met de richtlijn Gezonde slaap en kan meekijken naar het ritme en de slaapomgeving.

Verder lezen

• Wakkertijden baby 3 maanden
• Wakkertijden baby 6 maanden
• Wakkertijden baby 9 maanden
• Wakkertijden dreumes en peuter van 12 tot 36 maanden
• Slaapsignalen herkennen bij je baby
• Oververmoeidheid baby

Bronnen

• Paruthi S. et al. (2016), Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations: A Consensus Statement of the American Academy of Sleep Medicine, Journal of Clinical Sleep Medicine 12(6)
• Hirshkowitz M. et al. (2015), National Sleep Foundation's sleep time duration recommendations, Sleep Health 1(1)
• Rivkees S.A. (2003), Developing circadian rhythmicity in infants, Pediatrics 112(2)
• Hysing M. et al. (2014), Trajectories and predictors of nocturnal awakenings and sleep duration in infants, Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics 35(5)
• NCJ (2017), JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
• Van de Rijt H. & Plooij F., Oei, ik groei! (de bekende sprongen)

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.