Slaapregressie 8 en 9 maanden: signalen, duur en wat helpt

Rond de 8 en 9 maanden maken de meeste baby's een nieuwe slaapregressie door: gebroken nachten, dutjes weigeren, moeilijk inslapen en een humeuriger kindje. De oorzaak is een flinke ontwikkelingssprong (zitten, kruipen, staan) in combinatie met verlatingsangst. Meestal is het na 2 tot 4 weken voorbij, en met een vast ritme en een paar gerichte stappen kom je er sneller doorheen.

In het kort

Wat is de slaapregressie van 8 en 9 maanden?

Rond 8 en 9 maanden leert je baby in korte tijd ontzettend veel: zitten, kruipen, zich optrekken tot staan, soms al langs de bank lopen. Zijn hersenen draaien overuren en dat neemt hij mee naar bed: hij oefent 's nachts, staat huilend in zijn bedje en kan niet meer terug. Tegelijk begrijpt hij nu dat jij er nog bent als hij je niet ziet, en dat vindt hij spannend: verlatingsangst. Dat alles samen noemen we de slaapregressie van 8 of 9 maanden. Bij de ene baby valt hij op 8 maanden, bij de andere pas op 9 of 10; ook een van de bekende sprongen uit Oei, ik groei! valt in deze periode.

Signalen van slaapregressie bij 8 en 9 maanden

• Gebroken nachten: je baby wordt weer 2 of 3 keer wakker, terwijl hij net doorsliep.
• Dutjes gaan moeizamer of worden geweigerd, vooral het ochtenddutje.
• Hij valt moeilijk in slaap en gaat in bed zitten of staan.
• Huilen zodra je de kamer uitloopt, ook overdag.
• De eetlust verandert: soms minder, soms juist meer.
• Je baby is humeuriger en wil meer bij je zijn.

Zo houd je de regressie uit elkaar van iets anders:

Hoe lang duurt de slaapregressie van 8 of 9 maanden?

Meestal 2 tot 4 weken. Zodra je baby de nieuwe vaardigheden onder de knie heeft (vooral: vanuit staan weer gaan liggen) en de verlatingsangst wat zakt, wordt het slapen vanzelf weer rustiger. Weet wel dat nachtelijk wakker worden bij baby's van 6 tot 18 maanden nog heel gewoon is (Hysing, 2014); het doel is niet nul keer wakker, maar een baby die zelf weer verder kan slapen.

Baby van 9 maanden wil niet slapen of valt niet zelf in slaap

Dit zijn de twee vragen die ik in mijn praktijk het vaakst hoor in deze periode.

Wil niet slapen. Meestal is het een van deze drie: hij oefent (staan, kruipen) en kan nog niet terug; hij is te lang wakker geweest en oververmoeid; of hij is bang dat jij weggaat. Check de wakkertijd (2,5 tot 3 uur bij 9 maanden, zie de wakkertijden bij 9 maanden), oefen overdag met terug gaan liggen, en zeg altijd dag als je weggaat.

Valt niet zelf in slaap. Als je baby alleen in slaap valt aan de borst, de fles, op de arm of met jouw hand op zijn rug, dan wil hij dat aan het eind van elke slaapcyclus opnieuw. Meer actieve hulp van ouders bij het inslapen hangt samen met vaker wakker worden (Sadeh, 2010). Vanaf 4 tot 6 maanden kan een baby leren zelf in slaap te vallen, dus bij 9 maanden mag je hier rustig aan werken. Wacht wel tot de heftigste week voorbij is. Lees meer over slaapassociaties bij je baby.

Tips om je baby te helpen bij de slaapregressie van 9 maanden

1. Zeg dag als je weggaat en kom terug zoals beloofd. Ook bij het slapen: "Ik ga de was doen, ik kom zo kijken." Zo leert je baby dat weggaan tijdelijk is.
2. Oefen overdag met de nieuwe vaardigheden. Vooral vanuit staan weer gaan zitten en liggen. Hoe eerder dat lukt, hoe sneller jullie weer slapen.
3. Houd vast aan het slaapritueel. Zelfde volgorde, zelfde tijd, ook op een slechte dag.
4. Bewaak de 2 dutjes. Het slaapschema bij 9 maanden laat zien hoe een dag eruitziet. Een geweigerd dutje vang je op met een vroegere bedtijd, niet met een langere avond.
5. Let op vermoeidheidssignalen en breng je baby naar bed zodra hij moe is: gapen, oogjes wrijven, hangerig of juist heel druk.
6. Houd de dagen voorspelbaar en rustig. Niet elke dag een uitje; een vol hoofd slaapt slecht.
7. Geef extra liefde overdag. Veel knuffelen en samen spelen vult het tankje, zodat de nacht makkelijker wordt.
8. Zorg voor een rustige slaapomgeving. Donker, 16 tot 18 graden en een herkenbaar zacht geluid zoals white noise op afstand van het bedje helpen om de lichte slaapfases door te komen.

Stap voor stap zelf in slaap vallen bij 9 maanden

1. Leg je baby na het ritueel slaperig maar wakker in bed.
2. Blijf in de buurt: hand op zijn buik, zacht praten of een liedje.
3. Staat hij op, leg hem dan rustig terug, elke keer op dezelfde manier en zonder veel woorden.
4. Bouw jouw hulp elke paar dagen wat af: van hand op de buik naar naast het bed zitten naar bij de deur.
5. Doe 's nachts hetzelfde: eerst even luisteren, dan kort geruststellen, niet meteen oppakken.

Geleidelijke methodes zoals deze werken bij ongeveer 80 procent van de kinderen (Mindell, 2006) en geven bij baby's geen verhoogde stress en geen hechtingsproblemen (Gradisar, 2016). De verschillende aanpakken vind je in slaapmethodes uitgelegd.

Tips voor jou om het vol te houden

Het is geen pretje, maar hoe flexibeler je zelf bent in je verwachtingen, hoe makkelijker je meebeweegt. Reken op een paar korte dutjes en wat gebroken nachten, en wees blij als het meevalt. Onthoud dat de hersenen van je baby keihard werken: hij huilt niet om jou te pesten, maar uit frustratie en angst. Verdeel de nachten met je partner, ga overdag even naar buiten en vraag hulp aan familie voor een middagje. Wees flexibel in je verwachtingen, niet in het ritme.

Is er ook een slaapregressie bij 10 maanden en welke komen er nog?

Er is geen aparte regressie bij 10 maanden, maar de regressie van 8 en 9 maanden loopt soms door: staan, de eerste stapjes, tandjes en verlatingsangst spelen dan nog volop. Daarna komen er nog een paar, al merk je ze niet altijd.

Het complete overzicht vind je bij slaapregressie per leeftijd, en alles over de angst om jou kwijt te raken bij verlatingsangst bij baby's.

Wanneer naar het consultatiebureau

De regressie zelf is geen reden voor zorgen. Overleg wel met het consultatiebureau of de huisarts als je baby slecht eet of drinkt, koorts heeft, snurkt of benauwd ademt, opvallend veel of ontroostbaar huilt, of als het slechte slapen na 6 weken niet beter wordt. En als jij of je partner er zelf aan onderdoor gaat, mag je ook hulp vragen.

Verder lezen

• Slaapschema baby 9 maanden + voorbeeldschema
• Wakkertijden baby 9 maanden
• Slaapregressie per leeftijd
• Verlatingsangst bij baby's
• Slaapassociaties bij je baby
• Slaapmethodes uitgelegd

Bronnen

• Hysing M. et al. (2014), Trajectories and predictors of nocturnal awakenings and sleep duration in infants, Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics 35(5)
• Sadeh A. et al. (2010), Parenting and infant sleep, Sleep Medicine Reviews 14(2)
• Mindell J.A. et al. (2006), Behavioral treatment of bedtime problems and night wakings in infants and young children, Sleep 29(10)
• Gradisar M. et al. (2016), Behavioral Interventions for Infant Sleep Problems: A Randomized Controlled Trial, Pediatrics 137(6)
• Massignan C. et al. (2016), Signs and Symptoms of Primary Tooth Eruption: A Meta-analysis, Pediatrics 137(3)
• NCJ (2017), JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.