Slaapregressie 3 maanden: bestaat die en wat kun je doen?

Een vaste slaapregressie bij 3 maanden staat niet in de bekende lijstjes: de eerste echte regressie is die van 4 maanden. Maar in mijn praktijk zie ik veel baby's die rond 12 tot 14 weken ineens onrustiger slapen, korter dutten of 's nachts weer vaker wakker worden. Dat komt doordat de biologische klok precies nu op gang komt, er een bekende sprong valt en de regressie van 4 maanden bij een deel van de baby's vroeg begint. Een baby van 3 maanden slaapt 14 tot 16 uur per etmaal, met 3 tot 4 dutjes en een wakkertijd van 90 tot 120 minuten.

In het kort

Bestaat de slaapregressie van 3 maanden?

Officieel niet. Slaapregressies zijn periodes van 2 tot 4 weken waarin een baby slechter slaapt omdat er in de ontwikkeling veel tegelijk gebeurt. De klassieke leeftijden zijn 4, 7 tot 9 en 12 maanden. Toch zoeken veel ouders op "slaapregressie 3 maanden", en dat is niet gek. Drie dingen vallen rond 12 weken samen:

• De regressie van 4 maanden begint bij sommige baby's al rond 3 tot 3,5 maanden. De opbouw van de slaap verandert dan blijvend: je baby wordt na elke slaapcyclus even wakker en moet leren zelf verder te slapen.
• De biologische klok komt op gang. Het melatonineritme wordt rond 3 maanden zichtbaar (McGraw, 1999) en het dag-nachtritme ontstaat in de eerste 2 tot 3 maanden (Rivkees, 2003). Dat is goed nieuws, maar de overgang geeft even onrust.
• Rond 12 weken valt een van de bekende sprongen uit Oei, ik groei!, waarin je baby de wereld anders gaat waarnemen.

Je baby maakt dus een echte verandering door, alleen heet die niet officieel zo.

Signalen dat je baby van 3 maanden ineens slechter slaapt

• 's nachts vaker wakker terwijl je baby net langere stukken sliep
• korte dutjes van 30 tot 45 minuten, of dutjes weigeren
• moeilijker inslapen: huilen, tegenstribbelen, weer wakker zodra je hem neerlegt
• onrustig slapen: veel bewegen, kreunen, oogjes half open
• overdag huileriger en sneller overprikkeld

Waarom slaapt je baby van 3 maanden onrustig?

1. Lichte slaap hoort erbij. Jonge baby's brengen een groot deel van de nacht in lichte, actieve slaap door. Daarin bewegen, zuchten en kreunen ze. Onrustig slapen is op deze leeftijd meestal gewoon slapen.
2. De klok wordt ingesteld. Nu de nacht langer wordt, moet de dag ook kloppen. Een dutje dat te laat begint of een wakkertijd van meer dan 2 uur maakt je baby oververmoeid, en oververmoeide baby's slapen slechter.
3. De sprong. Een baby die ineens meer ziet en hoort, heeft meer te verwerken. Dat komt er 's nachts uit.
4. Voedingen. Rond 3 maanden drinken veel baby's efficiënter en korter. Vraagt je baby 's nachts ineens weer vaker, dan zit daar vaak een groeispurt achter.
5. Nachtelijk wakker worden is normaal. Een overzicht van studies (Galland, 2012) laat zien dat wakker worden in het eerste jaar heel gewoon is. Het gaat er niet om dat je baby wakker wordt, maar of hij weer in slaap komt.

Hoeveel slaapt een baby van 3 maanden en hoe laat naar bed?

De National Sleep Foundation (Hirshkowitz, 2015) geeft voor baby's van 0 tot 3 maanden 14 tot 17 uur per etmaal als gebruikelijk. Bij 3 maanden zie ik in de praktijk meestal 14 tot 16 uur: 11 tot 12 uur 's nachts en 4 tot 5 uur overdag in 3 tot 4 dutjes.

De bedtijd schuift rond deze leeftijd vaak van "ergens na de laatste avondvoeding" naar een vast moment tussen 19:00 en 20:00 uur. Dat komt doordat de nachtslaap langer wordt en de biologische klok een vaste avond fijn vindt. Reken vanaf het laatste dutje 90 tot 120 minuten wakkertijd en je hebt jullie bedtijd.

Voorbeeldschema baby 3 maanden

Het is een voorbeeld, geen norm. Wordt je baby om 06:30 wakker, dan schuift alles een half uur naar voren. Meer varianten vind je in het slaapschema voor een baby van 3 maanden.

Wat kun je doen: stappenplan

1. Bewaak de wakkertijd van 90 tot 120 minuten. Dit is de belangrijkste stap. Zet desnoods een timer als je baby wakker wordt.
2. Kijk naar de slaapsignalen. Staren, wegkijken, rood worden rond de wenkbrauwen, gapen. Bij het eerste signaal begin je met de overgang naar bed, niet bij het huilen.
3. Begin de dag met licht. Gordijnen open, even naar buiten. Daglicht overdag en donker 's avonds helpen de biologische klok (Rivkees, 2003).
4. Doe elk dutje hetzelfde. Slaapzak aan, gordijn dicht, een zin of liedje, neerleggen. Herkenning maakt inslapen makkelijker.
5. Oefen af en toe met wakker neerleggen. Leg je baby slaperig neer met je hand op zijn buik. Lukt het niet, dan help je hem gewoon in slaap. Dit is oefenen, geen training.
6. Houd de nacht saai. Klein lampje, weinig praten, voeding en terug in bed. Zo leert je baby het verschil tussen dag en nacht sneller.
7. Stop met inbakeren zodra je baby probeert te rollen. Dat is het advies van VeiligheidNL, en rond 3 tot 4 maanden begint dat. Een slaapzak is de veilige opvolger.

Slaapt je baby van 14 weken maar 12 uur per etmaal?

Deze vraag zie ik vaak op forums. De National Sleep Foundation noemt 14 tot 17 uur gebruikelijk voor 0 tot 3 maanden, maar geeft 11 tot 13 uur nog als mogelijk passend voor sommige baby's. Belangrijker dan het getal is het plaatje: is je baby overdag tevreden, drinkt hij goed en groeit hij volgens zijn eigen lijn? Dan slaapt hij waarschijnlijk genoeg. Tel ook de dutjes in de draagzak of kinderwagen mee; die vergeten ouders vaak.

Wanneer naar het consultatiebureau of de huisarts

Neem contact op als je baby:

• koorts heeft (bij een baby jonger dan 3 maanden bel je altijd de huisarts)
• slecht drinkt, minder natte luiers heeft of niet goed groeit
• meer dan 3 uur per dag ontroostbaar huilt, meerdere dagen achter elkaar (Thuisarts.nl, Mijn baby huilt veel)
• opvallend suf of slap is, of juist heel moeilijk te troosten

De JGZ-richtlijn Gezonde slaap (NCJ, 2017) is duidelijk: slaapvragen horen bij het consultatiebureau thuis. Stel ze dus gerust, ook als je denkt dat het "gewoon een fase" is. En let op jezelf: een baby van 3 maanden is topsport voor jullie allebei.

Verder lezen

• Slaapschema baby 3 maanden + voorbeeldschema
• Wakkertijden baby 3 maanden
• Slaapregressie 4 maanden
• Je baby slaapt onrustig
• Slaapregressie bij 6 tot 8 weken
• Slaapsignalen herkennen bij je baby

Bronnen

• NCJ (2017), JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
• Hirshkowitz M. et al. (2015), National Sleep Foundation's sleep time duration recommendations, Sleep Health
• Rivkees S.A. (2003), Developing circadian rhythmicity in infants, Pediatrics
• McGraw K. et al. (1999), The development of circadian rhythms in a human infant, Sleep
• Galland B.C. et al. (2012), Normal sleep patterns in infants and children, Sleep Medicine Reviews
• Thuisarts.nl (NHG), Mijn baby huilt veel

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.