Wanneer slaapt een baby door? Doorslapen per leeftijd (tabel 0-18 maanden)

Er is geen vaste leeftijd waarop een baby doorslaapt. Rond 5 maanden slaapt ongeveer de helft van de baby's 8 uur achter elkaar, met 1 jaar is dat ruim de helft tot driekwart. Tot zeker 18 maanden is 's nachts wakker worden normaal; een nachtvoeding is vanaf 6 maanden vaak niet meer nodig, maar tot 9 à 12 maanden nog heel gewoon.

In dit artikel

1. Wat is doorslapen bij een baby?
2. Wanneer slaapt een baby door? Tabel per leeftijd
3. Hoe lang mag een baby doorslapen?
4. Baby 5 of 6 maanden slaapt niet door
5. Baby 7, 8 of 9 maanden slaapt niet door
6. Baby 10 of 11 maanden slaapt niet door
7. Baby slaapt niet meer door: waarom ineens?
8. Hoe help je je baby doorslapen?
9. Wanneer naar het consultatiebureau?

In het kort

Wat is doorslapen bij een baby?

Er bestaan eigenlijk twee definities van doorslapen: die van onderzoekers en die van ouders. In onderzoek gaat het meestal om 5 of 8 uur achter elkaar slapen zonder dat je baby jou nodig heeft (Henderson, 2010). Ouders bedoelen vaak iets anders: de hele nacht, van bedtijd tot ochtend, zonder op te staan.

Na een paar maanden met stukjes van 2 of 3 uur is 5 tot 6 uur aaneen al een verademing. En weet: ook volwassenen worden 's nachts een paar keer kort wakker. Doorslapen betekent dus niet dat je baby nooit wakker wordt, maar dat hij na een kort wakker moment zelf weer verder slaapt. Hoe dat werkt, lees je in alles over de slaapcyclus van je baby.

Wanneer slaapt een baby door? Tabel per leeftijd

Dit is wat normaal is per leeftijd. De percentages komen uit onderzoek (Henderson, 2010; Hysing, 2014), de nachtvoedingen sluiten aan bij het Voedingscentrum en wat ik in mijn praktijk zie.

Twee dingen om te onthouden. De spreiding is groot: in het eerste jaar wordt een groot deel van de baby's 's nachts nog wakker (Galland, 2012), en ook tussen 6 en 18 maanden komt nachtelijk wakker worden bij veel baby's voor (Hysing, 2014). En niet doorslapen op 6 of 12 maanden hangt niet samen met een slechtere ontwikkeling (Pennestri, 2018). Je doet dus niets fout als jouw baby in de 'langzame' helft zit.

Hoe lang mag een baby doorslapen?

In de eerste weken laat je je baby niet langer dan ongeveer 4 uur zonder voeding. Een pasgeboren baby heeft een klein maagje en drinkt met borstvoeding 8 tot 12 keer per etmaal (Voedingscentrum). Zodra je baby terug is op zijn geboortegewicht en mooi groeit, hoef je hem niet meer wakker te maken: dan mag hij slapen zolang hij wil. Meer over slapen in de eerste weken lees je in pasgeboren baby slapen.

Hoe lang een baby 's nachts in totaal slaapt, is ook leeftijdsafhankelijk: rond 6 maanden is dat 10 tot 12 uur, met 1 jaar 11 tot 12 uur. Slaapt je baby van 3 maanden al 7 of 8 uur aaneen? Fijn voor jullie. Zolang hij goed groeit, hoef je daar niets aan te veranderen.

Baby 5 of 6 maanden slaapt niet door

Op 5 en 6 maanden slaapt ongeveer de helft van de baby's 8 uur aaneen (Henderson, 2010). De andere helft dus nog niet, en dat is normaal. Toch is dit een leeftijd waarop je de nachten vaak kunt helpen:

• De slaapregressie van 4 maanden heeft de slaap blijvend veranderd. Kan je baby nog niet zelf inslapen, dan roept hij je na elke slaapcyclus.
• De eerste hapjes beginnen (vanaf 4 tot 6 maanden). Overdag goed drinken telt nog het zwaarst.
• Eén nachtvoeding is nog normaal. Twee of meer, of steeds een paar slokjes en weer slapen, wijst vaker op troost dan op honger.

Een voorbeelddag met de juiste wakkertijden staat in het slaapschema bij 6 maanden.

Baby 7, 8 of 9 maanden slaapt niet door

Juist rond deze leeftijd vertellen ouders me vaak: "hij sliep net door, en nu niet meer". Dat klopt met wat er gebeurt. Je baby leert zitten, kruipen en optrekken, gaat van 3 naar 2 dutjes en krijgt vaak tandjes. Rond 8 tot 9 maanden komt daar verlatingsangst bij: je baby snapt dat jij weg kunt gaan en wil 's nachts weten dat je er nog bent.

Een nachtvoeding is bij 7 tot 9 maanden nog gewoon, zeker bij borstvoeding. Kijk naar hoe je baby drinkt: gulzig en lang is honger, een paar slokjes en in slaap vallen is troost. Lees meer in slaapregressie 7 maanden en slaapregressie 8 en 9 maanden.

Baby 10 of 11 maanden slaapt niet door

Een baby van 10 of 11 maanden eet drie maaltijden en drinkt overdag genoeg om de nacht door te komen. Wordt hij nog elke nacht wakker voor een voeding, dan is dat meestal gewoonte en geen honger. Dat mag, maar je kunt het ook rustig afbouwen. Hoe je dat aanpakt, lees je in nachtvoeding: hoe vaak en tot wanneer.

Andere veelvoorkomende redenen op deze leeftijd: staan in bed en niet meer terug kunnen gaan liggen, een te late of juist te vroege bedtijd, en een laatste wakkertijd die te lang of te kort is. Bij 10 tot 12 maanden is dat 3 tot 4 uur, voor de nacht soms tot 4 uur. Zie wakkertijden baby 0-12 maanden.

Baby slaapt niet meer door: waarom ineens?

Een baby die eerst doorsliep en ineens weer wakker wordt, heeft bijna altijd een tijdelijke verstoring:

• Een slaapregressie rond 4, 7, 9, 12, 15 of 18 maanden. Die duurt meestal 2 tot 4 weken. Alle leeftijden staan in slaapregressie per leeftijd.
• Tandjes, verkoudheid of ziekte. Na een paar nachten troosten blijft er soms een gewoonte over.
• Een dutjesovergang of te veel of te weinig slaap overdag.
• Verlatingsangst of een grote verandering, zoals de opvang of een verhuizing.
• Een nieuwe vaardigheid die hij 's nachts wil oefenen.

Wordt je baby elke nacht op hetzelfde tijdstip of zelfs elk uur wakker, dan speelt vaak een slaapassociatie mee. Lees daarvoor baby wordt 's nachts steeds wakker.

Hoe help je je baby doorslapen?

Doorslapen kun je niet afdwingen, maar je kunt het wel makkelijker maken. De drie dingen die het meeste verschil maken: een vast slaapritueel, wakkertijden die passen bij de leeftijd, en je baby de kans geven zelf in slaap te vallen, zodat hij dat 's nachts na een slaapcyclus ook kan. Daarbij helpt een duidelijk verschil tussen dag en nacht: overdag licht en naar buiten, 's nachts donker en saai, ook tijdens het voeden. Sommige ouders hebben baat bij een droomvoeding rond 22.00 tot 23.00 uur, zodat het eerste wakkere moment later valt; zie wat is droomvoeding.

Alle praktische tips staan uitgewerkt in 13 tips om je baby beter te laten doorslapen. Wil je liever een vast plan per leeftijd, met voorbeeldschema's van 0 tot 4 jaar, dan vind je dat in onze slaapgids. Overdag helpt het dutjesschema van 0 tot 4 jaar om oververmoeidheid voor te zijn, want een uitgeruste baby slaapt 's nachts beter door. En wordt je baby wakker van geluiden in huis, dan maskeert een vast slaapgeluid zoals de Numsy Shush die; zet hem op afstand van het bedje en het volume laag.

Wanneer naar het consultatiebureau?

Niet doorslapen is op zich geen reden voor zorgen. Overleg wel met het consultatiebureau of de huisarts als je baby slecht groeit of drinkt, snurkt of adempauzes heeft, koorts heeft of opvallend veel huilt, of als het slechte slapen na 4 tot 6 weken niet verbetert. En ook als jij of je partner er zelf aan onderdoor gaat: het consultatiebureau kan met je meedenken over een rustige aanpak die bij jullie past.

Verder lezen

• 13 tips om je baby beter te laten doorslapen
• Nachtvoeding: hoe vaak en tot wanneer per leeftijd
• Baby wordt 's nachts steeds wakker
• Slaapregressie per leeftijd
• Wakkertijden baby 0-12 maanden
• Pasgeboren baby slapen (0-8 weken)

Bronnen

• Henderson J.M.T. et al. (2010), Sleeping through the night: the consolidation of self-regulated sleep across the first year of life, Pediatrics 126(5): e1081-e1087
• Galland B.C. et al. (2012), Normal sleep patterns in infants and children: A systematic review of observational studies, Sleep Medicine Reviews 16(3): 213-222
• Hysing M. et al. (2014), Trajectories and predictors of nocturnal awakenings and sleep duration in infants, Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics 35(5): 309-316
• Pennestri M-H. et al. (2018), Uninterrupted Infant Sleep, Development, and Maternal Mood, Pediatrics 142(6)
• Voedingscentrum, Borstvoeding en flesvoeding (voedingsfrequentie per leeftijd, nachtvoeding)
• NCJ (2017), JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
• RIVM, Rijksvaccinatieprogramma: reacties na vaccinatie (koorts, hangerig, onrustig slapen)

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.