Hoe vaak borstvoeding geven? Per leeftijd, van de eerste week tot 1 jaar

Borstvoeding geef je op verzoek, niet volgens de klok. De eerste dagen vraagt je baby minstens 8 tot 12 keer per dag om de borst, in de eerste weken ongeveer 10 keer per 24 uur en rond 6 maanden ongeveer 6 keer. Of het genoeg is, zie je aan ongeveer 6 natte luiers per dag en aan een baby die goed groeit.

In het kort

Bron: Voedingscentrum.

Op verzoek voeden: wat betekent dat?

Op verzoek voeden betekent dat je je baby aanlegt als hij laat merken dat hij wil drinken, en dat hij zelf bepaalt hoe lang. De JGZ-richtlijn Borstvoeding omschrijft het zo: de moeder voedt haar kind wanneer de baby voedingssignalen geeft.

Het Voedingscentrum zegt er eerlijk bij: je baby zal niet keurig om de 2 of 3 uur om drinken vragen. Een vast voedingsschema past niet bij borstvoeding. Dat komt omdat borstvoeding werkt op vraag en aanbod: hoe meer je baby drinkt, hoe meer melk jij maakt. Een baby die mag drinken wanneer hij wil, regelt zo zelf je aanmaak.

In mijn praktijk merk ik dat dit voor veel ouders het lastigste deel is. Je wilt grip, een ritme. Dat ritme komt ook, maar het groeit vanuit je baby. Na een paar weken zie je vaak vanzelf een patroon ontstaan. Hoe je daarna rustig een dagritme opbouwt, lees je in ritme aanleren bij je baby.

Hoe vaak borstvoeding per leeftijd

De eerste dagen

Je baby wil minstens 8 tot 12 keer per dag drinken (Voedingscentrum). Op de eerste dag drinkt een baby per voeding maar een paar milliliter; de JGZ-richtlijn noemt ongeveer 5 tot 12 ml per keer. Dat is genoeg: zijn maagje is nog klein. Juist die vele korte voedingen zetten je melkproductie aan.

De eerste weken

Ongeveer 10 voedingen per 24 uur is gewoon, verdeeld over dag en nacht. Thuisarts noemt 8 tot 12 keer per dag in de eerste weken heel normaal. Sommige voedingen zijn kort, andere lang. Vaak drinkt je baby 's avonds een paar keer kort achter elkaar: clustervoeden (zie hieronder).

Van 1 tot 5 maanden

Je baby wordt sterker en drinkt efficiënter, dus per voeding haalt hij meer in minder tijd. Het aantal voedingen zakt bij de meeste baby's langzaam. Een exact getal per maand bestaat niet: de ene baby van 3 maanden drinkt 7 keer, de andere 9 keer, en beide kunnen prima groeien. Wat je wel ziet: drukke dagen waarop je baby ineens veel vaker wil, vaak rond 6 weken en 3 maanden.

Rond 6 maanden

De meeste baby's willen rond 6 maanden ongeveer 6 voedingen per dag (Voedingscentrum). Vanaf nu komen er hapjes bij. Het Voedingscentrum schrijft dat je kind vanaf 6 maanden niet meer genoeg heeft aan alleen borstvoeding, en dat je kunt doorgaan met borstvoeding zolang jij en je kindje dat willen.

Van 6 tot 12 maanden

Borstvoeding gaat samen met steeds meer maaltijden. Hoe vaak je voedt, hangt dan vooral af van wat jullie fijn vinden en hoe de dag eruitziet. Veel ouders houden de voeding na het wakker worden en voor het slapen, en voeden daartussen rond de maaltijden. Hoe voedingen, hapjes en dutjes samen een dag vormen, zie je in het voedingsschema per leeftijd en bij eet- en slaapschema combineren.

Clustervoeden: waarom je baby 's avonds steeds wil drinken

Clustervoeden is een rij voedingen kort achter elkaar, met soms maar een half uurtje ertussen. Het gebeurt vooral aan het eind van de middag en in de avond, en vooral in de eerste maanden. Het kan voelen alsof je baby nooit genoeg heeft, maar dat is meestal niet zo.

Wat er gebeurt:

• Je baby vult zijn buikje voor een wat langer stuk slaap.
• Door het vele drinken krijgt je lijf het signaal om meer melk te maken.
• Aan het eind van de dag zijn veel baby's moe en zoeken ze troost en nabijheid aan de borst.

Wat helpt: ga er goed voor zitten, met water en iets te eten binnen handbereik, en laat je partner de rest van de avond regelen. Ga niet tussendoor een fles bijgeven omdat je denkt dat je te weinig hebt, tenzij het consultatiebureau of de lactatiekundige dat adviseert; dan maakt je lijf juist minder aan. Meer over die drukke avonden lees je in clustervoeden.

Groeispurt of regeldagen: ineens veel vaker drinken

Het Voedingscentrum beschrijft regeldagen rond ongeveer 10 dagen, 6 weken en 3 maanden. Je baby is dan onrustiger en wil vaker drinken. Het advies: houd je baby dicht bij je, leg vaker aan en verwacht binnen ongeveer 2 dagen een nieuw ritme. In die 2 dagen past je melkproductie zich aan. Hoe je zo'n drukke periode herkent, lees je in groeispurt bij je baby.

Dat het rond die leeftijden gebeurt, is een gemiddelde. Bij de ene baby valt het eerder, bij de andere later, en soms merk je er weinig van. Meer over herkennen en doorkomen lees je bij regeldagen.

Hoe weet je of je baby genoeg borstvoeding krijgt?

Je ziet niet hoeveel er uit de borst komt. Gelukkig zijn er goede graadmeters (Voedingscentrum):

Andere goede tekenen: je baby is na de meeste voedingen tevreden, je hoort hem slikken tijdens het drinken, en hij is in de wakkere momenten alert. Twijfel je of je baby genoeg aankomt, lees dan baby komt niet (genoeg) aan.

Een voeding stopt meestal vanzelf. Je baby laat de tepel los, draait zijn hoofdje weg of valt tevreden in slaap. Valt hij steeds in slaap voordat hij goed gedronken heeft, lees dan baby valt in slaap tijdens de voeding.

Handig om bij te houden in de eerste weken: wanneer je voedt, welke kant en hoeveel natte luiers. In de Numsy-app kun je voedingen bijhouden met borst links of rechts, fles en kolven, zodat je bij het consultatiebureau precies kunt laten zien hoe de dagen eruitzien.

Hongersignalen: wanneer leg je aan?

De meeste baby's laten al vroeg merken dat ze willen drinken: ze worden onrustig, gaan zoeken met hun mondje, smakken of zuigen op hun handjes. Huilen is meestal een laat signaal. Een baby die al hard huilt, moet je soms eerst even troosten voordat hij goed aanhapt. Ik raad ouders aan om in de eerste weken vooral te letten op die vroege signalen; dan verlopen de voedingen vaak rustiger.

En 's nachts?

In de eerste maanden horen nachtvoedingen er gewoon bij, ook bij borstvoeding. Voed 's nachts kort en zakelijk: weinig praten, weinig licht. Met een nachtlampje met warm, gedimd licht zie je genoeg om aan te leggen, terwijl je baby (en jij) makkelijker weer in slaap vallen. Hoe vaak nachtvoeding per leeftijd normaal is en wanneer het minder wordt, staat in nachtvoeding: hoe vaak en tot wanneer. Of je je baby moet wekken voor een voeding, lees je in baby wakker maken voor een voeding.

Wanneer hulp vragen?

Neem contact op met het consultatiebureau, de kraamzorg of een lactatiekundige als:

• je baby minder dan ongeveer 6 natte luiers per dag heeft;
• hij na 2 weken nog niet terug is op zijn geboortegewicht;
• voedingen steeds heel lang duren en je baby nooit tevreden lijkt;
• aanleggen pijn blijft doen of je tepels kapot gaan;
• je twijfelt of je genoeg melk hebt.

Thuisarts adviseert bij te weinig melk eerst te laten checken of je baby goed groeit; het consultatiebureau kan je baby wegen. Bel de huisarts als een borst dik, warm en pijnlijk wordt en je je ziek of koortsig voelt, of als je baby suf is en slecht drinkt.

Verder lezen

• Pasgeboren baby: eten en drinken in de eerste weken
• Voedingsschema baby per leeftijd
• Regeldagen baby
• Nachtvoeding: hoe vaak en tot wanneer
• Baby wakker maken voor een voeding
• Eet- en slaapschema baby combineren

Bronnen

• Voedingscentrum, Hoeveel borstvoeding heeft mijn baby nodig
• Voedingscentrum, Afbouwen van borstvoeding
• JGZ-richtlijn Borstvoeding (multidisciplinair)
• Thuisarts.nl (NHG), Ik geef borstvoeding en heb een probleem
• Kind en Gezin, Borstvoeding

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.