Groeispurt bij je baby: wanneer, hoe lang en wat merk je ervan?

Een groeispurt is een periode waarin je baby snel groeit en daardoor meer honger heeft. Hij is dan een paar dagen onrustiger en wil vaker drinken (Kind en Gezin). Het Voedingscentrum noemt rond 10 dagen, 6 weken en 3 maanden als momenten waarop baby's vaak zulke drukke dagen hebben. Vaker aanleggen of de fles geven als hij erom vraagt is precies goed: na een paar dagen vinden jullie samen een nieuw ritme.

In het kort

Wat is een groeispurt bij een baby?

Kind en Gezin omschrijft het zo: een snelle vooruitgang in groei en ontwikkeling gaat samen met meer honger, en dat noemen we een groeispurt. Je baby is enkele dagen onrustiger en wil meer drinken.

Het Voedingscentrum spreekt van regeldagen: dagen waarop je baby onrustig is en vaker wil drinken. Omdat baby's zich zo snel ontwikkelen, hebben ze behoefte aan steeds meer voeding en geruststelling. Op regeldagen zorgen ze er zelf voor dat ze die extra voeding en aandacht ook krijgen.

Groeispurt en regeldagen zijn dus twee woorden voor ongeveer hetzelfde: een paar drukke dagen waarin je baby meer vraagt. Meer over regeldagen lees je in regeldagen bij je baby.

Let op: dit artikel gaat over lichamelijke groei. Met een "sprong" bedoelen ouders meestal een stap in de ontwikkeling, zoals de wereld ineens anders zien. Dat is iets anders, al kan het tegelijk vallen. Daarover gaat sprongen en slaap.

Wanneer krijgt een baby een groeispurt?

Er is geen vaste kalender. Het Voedingscentrum noemt drie momenten waarop baby's vaak regeldagen hebben:

Lees je ergens over een groeispurt met 3 weken of 4 weken? Dat kan best kloppen voor jouw baby: niet elke baby houdt zich aan dezelfde dagen, en drukke periodes kunnen ook op andere momenten komen. Kind en Gezin zegt het simpel: een groeispurt zo nu en dan is heel normaal.

Wat ik ouders altijd meegeef: kijk niet te veel naar de kalender, maar naar je baby. Wil hij een paar dagen veel vaker drinken en is hij verder gezond? Dan is dit waarschijnlijk zo'n drukke periode.

Hoe lang duurt een groeispurt?

Meestal een paar dagen. Kind en Gezin zegt dat je baby enkele dagen onrustiger is en daarna weer in zijn normale ritme komt. Het Voedingscentrum noemt dat er na 2 dagen weer een nieuw ritme is gevonden en de rust terugkeert.

Duurt de onrust veel langer dan een week, of wordt het steeds erger in plaats van beter? Dan is het slim om met het consultatiebureau te overleggen of er iets anders speelt, zoals krampjes, een verkoudheid of een voeding die niet goed loopt.

Hoe merk je dat je baby in een groeispurt zit?

Veel ouders herkennen dit:

• je baby wil veel vaker drinken dan de dagen ervoor;
• hij is onrustiger en huilt meer;
• hij lijkt na een voeding sneller weer honger te hebben;
• hij wil vooral bij je zijn;
• je hebt het gevoel dat je te weinig melk hebt.

Dat laatste noemt Kind en Gezin letterlijk: tijdens een groeispurt kun je het gevoel hebben dat je te weinig melk hebt, maar een groeispurt zo nu en dan is heel normaal.

Daarnaast willen veel baby's, ook buiten een groeispurt, aan het eind van de middag en in de vroege avond meerdere voedingen kort achter elkaar. Dat heet clustervoeden. Het Voedingscentrum noemt dit clusteren heel normaal. Meer daarover in clustervoeden.

Wat helpt tijdens een groeispurt?

Bij borstvoeding

1. Leg vaker aan. Kind en Gezin: leg je baby vaker aan om aan de grotere behoefte te voldoen, en voed altijd op vraag. Borstvoeding werkt op vraag en aanbod: hoe meer je baby drinkt, hoe meer melk je maakt (Voedingscentrum).
2. Houd je baby dicht bij je. Het Voedingscentrum raadt aan om de tijd te nemen om weer op elkaar afgestemd te raken en je baby dicht bij je te houden.
3. Huid op huid. Baby's kalmeren ook door huid-op-huidcontact: leg je baby in alleen een luier op je blote borst (Voedingscentrum).
4. Geen vast schema opleggen. Het Voedingscentrum raadt af om tegen het clusteren in te gaan met een vast voedingsschema.
5. Zorg voor jezelf. Eet en drink goed, laat de rest liggen en vraag je partner of iemand anders om het huishouden over te nemen.

Hoe vaak borstvoeding per leeftijd normaal is, lees je in hoe vaak borstvoeding geven.

Bij flesvoeding

Ook baby's die flesvoeding krijgen, kunnen een paar dagen meer honger hebben. Volg dan je baby:

• Geef een fles als hij erom vraagt, ook als dat eerder is dan je gewend bent.
• Let op de signalen van genoeg. Wegdraaien van het hoofdje, melk uit de mondhoeken laten lopen, onrustige handjes en niet meer gretig toehappen betekenen dat hij genoeg heeft. De fles hoeft niet leeg (Voedingscentrum).
• Verander niet zelf de bereiding. Meer poeder in de fles doen om hem langer vol te laten zitten, is geen goed idee. Maak de fles altijd zoals op de verpakking staat. Hoe dat precies gaat, lees je in flesvoeding klaarmaken en opwarmen.

Groeispurt en slapen

In mijn praktijk zie ik dat ouders tijdens zo'n drukke periode vooral schrikken van de nachten: een baby die al wat langer sliep, wordt ineens weer vaker wakker voor een voeding. Dat is vervelend, maar het hoort bij deze dagen. Probeer het te zien als tijdelijk.

Wat helpt:

• voed 's nachts rustig en met weinig licht;
• houd overdag het gewone ritme van dutjes zo goed mogelijk aan;
• ga niet meteen aan een nieuwe slaapaanpak beginnen; wacht tot de drukke dagen voorbij zijn.

Wil je na afloop zien of het ritme weer terugkomt? Noteer een week lang wanneer je baby drinkt en slaapt, of gebruik de Numsy slaap-app om dutjes, voedingen en nachten bij te houden. Hoe nachtvoedingen per leeftijd afnemen, staat in nachtvoeding: hoe vaak en tot wanneer.

Hoe snel groeit een baby eigenlijk?

Het eerste levensjaar is de periode waarin een kind het snelst groeit (Kind en Gezin). Een paar ijkpunten:

Het Voedingscentrum noemt dat een baby in de eerste 6 maanden ongeveer 150 gram per week groeit. Groei gaat dus niet in één keer, maar het tempo is hoog. Wat gemiddeld is per maand, zie je in gewicht en lengte van je baby per maand.

Er zijn ook periodes waarin je baby juist wat langzamer aankomt. Bij baby's die vooral moedermelk krijgen, gaat het gewicht vanaf de derde of vierde maand vaak wat minder hard omhoog. Volgens de JGZ-richtlijn Ondergewicht is deze zogenoemde 4-maandendip normaal. Hoe je de groeilijn van je baby leest, staat in de groeicurve van je baby lezen.

Groeispurt rond 1 jaar en daarna

Rond de eerste verjaardag merken veel ouders juist het omgekeerde van een groeispurt: hun dreumes eet minder. Dat klopt met de groeicijfers. Vanaf het tweede levensjaar neemt de groeisnelheid af (Kind en Gezin) en de behoefte aan eten neemt in de peutertijd af, omdat de groei trager gaat dan bij een baby (JGZ-richtlijn Ondergewicht).

De volgende echte groeispurt komt pas in de puberteit (JGZ-richtlijn Wegen, meten en groeidiagrammen).

Wanneer neem je contact op?

Een groeispurt gaat vanzelf over. Neem contact op met het consultatiebureau of de huisarts als je baby:

• slecht drinkt of steeds minder wil;
• duidelijk minder natte luiers heeft (het Voedingscentrum noemt ongeveer 6 natte luiers per dag als teken dat je baby genoeg binnenkrijgt);
• niet goed groeit of afvalt;
• koorts heeft, suf is of steeds overgeeft;
• na een week nog net zo onrustig is.

Twijfel je over het aankomen? Lees dan baby komt niet (genoeg) aan.

Verder lezen

• Regeldagen baby: wanneer, hoe lang en hoe herken je ze
• Clustervoeden: waarom je baby 's avonds steeds wil drinken
• Hoe vaak borstvoeding geven per leeftijd
• Groei van je pasgeboren baby
• Gewicht en lengte van je baby per maand

Bronnen

• Kind en Gezin, Hoe geef je borstvoeding (groeispurt)
• Voedingscentrum, Hoeveel borstvoeding heeft mijn baby nodig
• Kind en Gezin, Opvolging groei en ontwikkeling
• JGZ-richtlijn Ondergewicht
• JGZ-richtlijn Wegen, meten en groeidiagrammen
• Voedingscentrum, Hoe geef ik de fles

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.