Gewicht en lengte van je baby per maand: wat is normaal (0 tot 2 jaar)?

Er bestaat geen vast gewicht of vaste lengte per maand: elke baby groeit langs zijn eigen lijn. Als vuistregel weegt een baby rond 5 maanden ongeveer het dubbele van zijn geboortegewicht en rond 12 maanden het drievoudige, terwijl de lengte in het eerste jaar met ongeveer de helft toeneemt (Kind en Gezin). Daarna gaat het groeien een stuk langzamer. Het consultatiebureau vergelijkt elke meting met de Nederlandse groeidiagrammen, waarin ongeveer 95 procent van de kinderen tussen de lijnen -2 en +2 valt.

In het kort

Hoeveel groeit een baby per maand?

Het eerlijke antwoord: dat verschilt per baby, en dat is precies waarom het consultatiebureau met groeicurves werkt en niet met één getal. Wel is er een duidelijk patroon. Het eerste levensjaar is de periode waarin je kind het hardst groeit, en daarna neemt het tempo flink af (Kind en Gezin).

In woorden ziet dat er zo uit:

• De eerste dagen. Bijna alle baby's vallen na de geboorte eerst wat af. Dat is normaal en hoort bij de start; de verloskundige of kraamzorg houdt in de gaten of je baby daarna weer aankomt. Meer daarover lees je in groei van je pasgeboren baby.
• De eerste maanden. Nu gaat het snel. Rond 5 maanden weegt een baby meestal ongeveer het dubbele van zijn geboortegewicht.
• Van 5 tot 12 maanden. Je baby blijft groeien, maar elke maand komt er wat minder bij. Rond de eerste verjaardag is het gewicht meestal ongeveer verdrievoudigd en is de lengte met de helft toegenomen.
• Van 1 tot 2 jaar. De groei gaat een stuk langzamer. Veel dreumesen worden in deze periode slanker, omdat ze gaan staan, lopen en de hele dag in beweging zijn.

Rekenvoorbeeld: zo zwaar en zo lang ongeveer

Omdat elk kind met een ander gewicht begint, zegt een rekenvoorbeeld vanaf het geboortegewicht meer dan een tabel met gemiddelden. Neem een baby die bij de geboorte 3,5 kilo weegt en 50 centimeter lang is:

Weegt jouw baby op 1 jaar een kilo meer of minder dan dit voorbeeld? Dan is er meestal niets aan de hand. Het is een vuistregel, geen norm. Was je baby lichter of zwaarder bij de geboorte, reken dan vanaf zijn eigen startgewicht. Wil je weten waar het gemiddelde geboortegewicht ligt, lees dan gewicht pasgeboren baby.

Ik geef bewust geen lijst met kilo's per maand. De Nederlandse groeidiagrammen zijn van TNO en die nemen we niet over; je kunt ze wel zelf bekijken en zelfs je kind erin intekenen via de groeidiagrammen en groeicalculators van TNO.

Hoe lees je de groeicurve van je baby?

Een groeicurve, of groeidiagram, is een grafiek met de leeftijd onderaan en het gewicht of de lengte aan de zijkant. Er lopen een paar gebogen lijnen doorheen. Elke meting van je baby wordt als een stipje ingetekend, en samen vormen die stipjes de lijn van jouw kind. Wat de lijnen en SD's betekenen, lees je uitgebreid in de groeicurve van je baby lezen.

Het consultatiebureau gebruikt de Nederlandse groeidiagrammen (JGZ-richtlijn Wegen, meten en groeidiagrammen). De lijnen daarin heten SD-lijnen: 0 is het midden, en de lijnen -2 en +2 zijn de buitengrenzen waartussen ongeveer 95 procent van de kinderen valt. Er zijn aparte diagrammen voor jongens en meisjes, en voor baby's die te vroeg geboren zijn gebruikt het consultatiebureau tot 15 maanden een diagram dat past bij de zwangerschapsduur.

Vanaf ongeveer 1 jaar kijkt het consultatiebureau vooral naar het diagram gewicht naar lengte. Dat zegt of gewicht en lengte bij elkaar passen, en dat is voor een dreumes belangrijker dan het gewicht op zich.

Percentielen en SD-lijnen: wat is het verschil?

Op het consultatiebureau hoor je vaak over lijnen, terwijl apps en buitenlandse websites over percentielen praten. Het gaat om hetzelfde idee, alleen anders uitgedrukt:

Wat ik ouders altijd meegeef: een laag of hoog percentiel is geen cijfer voor hoe goed je het doet. Een baby op P15 die keurig op P15 blijft, groeit net zo goed als een baby op P85. Het gaat om de vorm van de lijn, niet om de hoogte ervan.

In de Numsy slaap-app kun je gewicht, lengte en hoofdomtrek bijhouden in een groeicurve met percentielen. Handig om thuis te zien hoe de lijn loopt, maar de beoordeling blijft bij het consultatiebureau.

Wat meet en bekijkt het consultatiebureau?

Volgens de JGZ-richtlijn worden gewicht en lengte in de eerste 6 weken minstens 1 keer gemeten, tussen 6 weken en 1 jaar minstens 3 keer en tussen 1 en 2 jaar minstens 2 keer. Ook de hoofdomtrek wordt in het eerste jaar een aantal keer gemeten; daarna alleen als er een reden voor is. In de praktijk zie je de jeugdverpleegkundige vaak vaker.

Bij elke meting kijkt het consultatiebureau naar drie dingen:

1. Volgt je kind zijn eigen lijn? Een paar stipjes boven of onder de lijn is normaal. Een lijn die maand na maand blijft zakken of stijgen, is een reden om beter te kijken.
2. Waar zit je kind ten opzichte van de lijnen? Onder -2 of boven +2 is niet meteen een probleem, maar wel een reden om het te volgen.
3. Past het bij de ouders? Lange ouders krijgen vaak lange kinderen. Vanaf 2 tot 3 jaar hangt de lengte van een kind sterk samen met zijn latere lengte als volwassene (JGZ-richtlijn Lengtegroei).

Krijgt je baby borstvoeding en is er twijfel over de groei in de eerste 6 maanden, dan kan het consultatiebureau ook de groeicurve van de WHO erbij pakken. Borstgevoede baby's groeien namelijk net iets anders.

Groei bij borstvoeding en flesvoeding

Het Voedingscentrum adviseert om je baby te voeden op verzoek. Een vast aantal milliliters per maand bestaat niet meer, en een fles hoeft niet leeg. Of je baby genoeg binnenkrijgt, zie je vooral aan de luiers en aan de groei. Bij borstvoeding zijn ongeveer 6 natte luiers per dag een goed teken (Voedingscentrum).

Wil je meer weten over hoe vaak en hoeveel, lees dan het voedingsschema per leeftijd of flesvoeding geven stap voor stap.

Wanneer maak je je zorgen over de groei?

Groei is een van de beste graadmeters voor hoe het met je baby gaat. Maak je dus niet druk om één meting, maar neem contact op met het consultatiebureau als:

• de lijn van gewicht of lengte over een paar metingen duidelijk afbuigt (zie ook baby komt niet (genoeg) aan);
• je baby slecht drinkt, minder natte luiers heeft of opvallend suf is;
• je baby veel spuugt en daarbij niet goed lijkt te groeien;
• je zelf het gevoel hebt dat er iets niet klopt.

Bel de huisarts als je baby veel spuugt en niet wil drinken, niet goed groeit of minder gaat wegen (Thuisarts). Bij een baby die suf is of niet goed wakker te krijgen, bel je direct.

Wordt je kind doorverwezen naar de kinderarts omdat hij klein of lang is, dan wordt daar verder uitgezocht waar het door komt. Meestal is de uitkomst geruststellend: veel kinderen zijn gewoon klein of lang, net als hun ouders.

Groei en slaap

Groeien en slapen hangen samen, maar anders dan veel ouders denken. Een baby die een paar dagen extra veel wil drinken en onrustiger slaapt, heeft vaak gewoon meer honger, bijvoorbeeld tijdens een groeispurt. Dat zegt niets over zijn plek in de groeicurve. In mijn praktijk zie ik juist dat ouders die vooral naar de lijn kijken in plaats van naar het getal van deze week, rustiger worden. En rustige ouders helpen een baby beter slapen.

Verder lezen

• Groei van je pasgeboren baby: zo werkt de groeicurve
• Gewicht pasgeboren baby: hoe zwaar is een baby bij de geboorte?
• Baby 12 maanden oud
• Voedingsschema baby per leeftijd
• Pasgeboren baby: eten en drinken in de eerste weken

Bronnen

• JGZ-richtlijn Wegen, meten en groeidiagrammen
• JGZ-richtlijn Lengtegroei
• Kind en Gezin, Opvolging groei en ontwikkeling
• TNO, Groeidiagrammen en groeicalculators
• Voedingscentrum, Hoeveel borstvoeding heeft mijn baby nodig
• Thuisarts.nl (NHG), Mijn baby spuugt veel (reflux)

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.