Groei van je pasgeboren baby: zo werkt de groeicurve

Groeit mijn baby wel goed? Het is misschien wel de vraag die kersverse ouders het vaakst stellen, aan de verloskundige, aan het consultatiebureau en 's nachts aan zichzelf. Logisch, want in de eerste weken kun je aan de buitenkant moeilijk zien of je kindje genoeg binnenkrijgt. Gelukkig hoef je niet te gokken: de groeicurve laat precies zien hoe je baby zich ontwikkelt. In dit artikel lees je waarom afvallen na de geboorte normaal is, hoeveel een baby in de eerste 3 maanden per week aankomt, hoe je de groeicurve van het consultatiebureau leest en wanneer je wel aan de bel trekt.

Eerst afvallen, dan groeien: heel normaal

Het klinkt tegenstrijdig, maar bijna elke baby begint met afvallen (Voedingscentrum). In de eerste dagen na de geboorte komt de voeding nog op gang en drinkt je baby nog kleine beetjes. Daarom wordt je baby in de kraamweek regelmatig gewogen. Of het gewichtsverlies binnen de marge valt, beoordelen de verloskundige, de kraamzorg en later het consultatiebureau. Bij baby's die borstvoeding krijgen gebruiken ze daarvoor een speciale groeicurve voor gewichtsverlies (JGZ-richtlijn Borstvoeding).

Zodra het drinken beter loopt en de melkproductie op gang is, begint het gewicht weer te stijgen. De meeste baby's zijn na ongeveer 2 weken terug op hun geboortegewicht (Voedingscentrum). Duurt dat langer, dan betekent dat niet meteen dat er iets mis is, maar het is wel een reden om samen met de verloskundige of het consultatiebureau naar het drinken te kijken. Hoe vaak en hoeveel een newborn eigenlijk drinkt, lees je in ons artikel over eten en drinken bij een pasgeboren baby.

Hoeveel komt een baby per week aan in de eerste 3 maanden?

Zodra het geboortegewicht terug is, gaat het hard. Het Voedingscentrum noemt een gemiddelde van ongeveer 150 gram per week in de eerste 6 maanden. Voor de eerste 3 maanden ziet dat er zo uit:

Een rekenvoorbeeld: van 2 weken tot 3 maanden zitten ongeveer 11 weken. Met gemiddeld 150 gram per week komt een baby in die periode grofweg anderhalve kilo aan. Dat is een gemiddelde, geen doel: de ene baby komt meer aan, de andere minder, en allebei kunnen ze prima groeien.

Onthoud daarom bij deze getallen:

• Het is een gemiddelde over weken. De ene week groeit je baby nauwelijks, de week erna ineens veel meer. Kijk naar de trend over meerdere weken, niet naar één losse weging.
• Je baby volgt zijn eigen lijn. Een kleine baby die rustig zijn lijn houdt, groeit net zo goed als een stevige baby. Wat de lijnen in het groeidiagram betekenen, lees je in de groeicurve van je baby lezen.
• Na 3 maanden gaat het tempo omlaag. Hoe gewicht en lengte zich daarna per maand ontwikkelen, tot 2 jaar, staat in gewicht en lengte van je baby per maand.
• Komt je baby duidelijk minder aan? Dan helpt het om samen met het consultatiebureau naar het drinken te kijken. Wat je dan kunt doen, lees je in baby komt niet (genoeg) aan.

Ook in de lengte gaat het de eerste maanden snel. Je merkt het vanzelf aan de kleertjes, die in hoog tempo te klein worden. In ons artikel over welke maat een pasgeboren baby heeft lees je welke maten je wanneer nodig hebt.

Zo werkt de groeicurve op het consultatiebureau

Bij elk bezoek aan het consultatiebureau wordt je baby gewogen en gemeten, en worden de cijfers ingetekend in het groeidiagram: een grafiek met de leeftijd op de ene as en het gewicht of de lengte op de andere. Naast gewicht en lengte meet de jeugdverpleegkundige ook de hoofdomtrek. Dat is geen bijzaak: de hoofdomtrek hoort net als het gewicht een rustige, eigen lijn te volgen.

In het groeidiagram lopen een paar gebogen lijnen. De middelste lijn is het gemiddelde van kinderen van dezelfde leeftijd en hetzelfde geslacht, en 95% van de kinderen groeit tussen de buitenste lijnen, -2 en +2 SD (JGZ-richtlijn Wegen, meten en groeidiagrammen). Die lijnen laten zien hoe de groei van jouw baby zich verhoudt tot die van andere kinderen.

En hier komt het belangrijkste inzicht van dit hele artikel: het maakt niet uit óp welke lijn je baby zit, het gaat erom dat je baby zijn eigen lijn volgt. Een klein kindje dat keurig langs een lage lijn groeit, groeit net zo gezond als een stevige baby bovenin het diagram. De lijnen zijn geen rapportcijfers; laag zitten is geen onvoldoende en hoog zitten geen tien.

Wil je thuis zien hoe de lijn loopt? In de Numsy slaap-app kun je gewicht, lengte en hoofdomtrek bijhouden in een groeicurve. Handig voor je eigen overzicht, maar de beoordeling blijft bij het consultatiebureau. Zelf thuis wegen is volgens de JGZ-richtlijn ook niet betrouwbaar genoeg om conclusies aan te verbinden.

Wanneer is afbuigen van de groeicurve een signaal?

Zorgverleners letten niet op de hoogte van de lijn, maar op de vorm ervan. Een groeicurve die over meerdere metingen duidelijk naar beneden afbuigt, is een signaal om beter te kijken. De JGZ spreekt van een afbuigende gewichtscurve als het gewicht sinds de vorige meting meer dan 1 SD is gezakt (JGZ-richtlijn Ondergewicht). Andersom trouwens ook: een curve die ineens steil omhoog schiet, kan een reden zijn om naar de voeding te kijken.

Eén tegenvallende meting zegt weinig. Het gewicht kan net voor of na een voeding gemeten zijn, op een andere weegschaal, met of zonder kleding en luier. Ook groeit een baby van nature met horten en stoten. Daarom beoordeelt het consultatiebureau altijd de trend over meerdere weegmomenten, in combinatie met hoe je baby drinkt, plast en zich gedraagt. Een baby die goed drinkt, voldoende natte luiers heeft en alert en tevreden is, geeft zelf het beste bewijs dat het goed gaat.

Groeispurten en regeldagen: groei gaat met sprongen

Groei verloopt niet in een strakke rechte lijn, maar in golven. Het Voedingscentrum noemt ongeveer 10 dagen, 6 weken en 3 maanden als momenten waarop baby's vaak drukke dagen hebben. Je herkent zo'n periode aan een baby die ineens veel vaker wil drinken en onrustiger is. Bij borstvoeding worden deze dagen ook wel regeldagen genoemd: door het extra aanleggen regelt je baby als het ware de melkproductie omhoog. Meer over het herkennen lees je in groeispurt bij je baby.

Goed om te weten: dat vele vragen om voeding betekent tijdens zo'n spurt niet dat je te weinig melk hebt. Meestal vinden jullie binnen ongeveer 2 dagen een nieuw ritme (Voedingscentrum). Hoe je regeldagen herkent en er doorheen komt, lees je in ons artikel over regeldagen bij baby's.

Vergelijk je baby niet met andere baby's

Op het schoolplein van de babytijd, denk aan de babygroep-app en verjaardagen, gaat het al snel over kilo's en centimeters. Probeer daar niet in mee te gaan. Hoe hard een baby groeit, hangt af van veel dingen waar je niets aan hoeft te doen: de lengte van jullie als ouders, het geboortegewicht, of je baby borstvoeding of flesvoeding krijgt (het groeipatroon verschilt iets) en of je kindje te vroeg geboren is. Bij te vroeg geboren baby's wordt bovendien met een gecorrigeerde leeftijd gerekend. Meer over het startgewicht lees je in gewicht pasgeboren baby.

Het neefje dat een kilo zwaarder is, zegt dus niets over jouw baby. De enige eerlijke vergelijking is die met je eigen kind van een paar weken geleden, en precies dat laat de groeicurve zien.

Wanneer neem je contact op?

Meestal is geruststelling het eerlijke antwoord, maar er zijn situaties waarin je niet moet afwachten tot het volgende weegmoment. Neem contact op met het consultatiebureau, de verloskundige of de huisarts als:

• Je baby slecht drinkt én de curve afbuigt. Die combinatie is het belangrijkste signaal om samen naar de voeding te kijken.
• Je baby suf is of moeilijk wakker wordt voor voedingen. Een pasgeboren baby die voedingen "verslaapt" en weinig energie heeft, moet je laten beoordelen.
• Er duidelijk minder natte luiers zijn. In de eerste weken zijn ongeveer 6 natte luiers per 24 uur een teken dat je baby genoeg binnenkrijgt (Voedingscentrum).
• Je baby na ongeveer 2 weken nog niet terug is op het geboortegewicht.
• Je gevoel zegt dat het niet klopt. Ouders zien hun kind het vaakst; een niet-pluisgevoel is altijd reden genoeg om te bellen.

Conclusie: volg de lijn, niet de losse cijfers

De groei van je pasgeboren baby ziet er zo uit: eerst een paar dagen afvallen, na ongeveer 2 weken terug op het geboortegewicht en daarna in de eerste maanden gemiddeld ongeveer 150 gram per week erbij (Voedingscentrum). Het consultatiebureau tekent dat allemaal in de groeicurve, en daar telt maar één ding echt: dat je baby zijn eigen lijn volgt. Losse metingen schommelen, groeispurten en regeldagen horen erbij en het kind van een ander is geen meetlat. Drinkt je baby goed, zijn er genoeg natte luiers en is je kindje alert, dan mag je erop vertrouwen dat het goed gaat. Twijfel je toch, dan is het consultatiebureau er juist voor die vraag.

Verder lezen

• De groeicurve van je baby lezen: lijnen, SD en wanneer afbuigen een signaal is
• Baby komt niet (genoeg) aan: hoeveel gram per week is normaal?
• Gewicht en lengte van je baby per maand
• Eten en drinken bij een pasgeboren baby: hoe vaak en hoeveel
• Regeldagen bij baby's: waarom je baby ineens vaker wil drinken

Bronnen

• Voedingscentrum, Hoeveel borstvoeding heeft mijn baby nodig. https://www.voedingscentrum.nl/nl/zwanger-en-kind/borstvoeding-en-flesvoeding/borstvoeding-geven/hoeveel-borstvoeding-heeft-mijn-baby-nodig-.aspx
• JGZ-richtlijn Wegen, meten en groeidiagrammen. https://www.jgzrichtlijnen.nl/richtlijn/jgz-richtlijn-wegen-meten-en-groeidiagrammen/
• JGZ-richtlijn Borstvoeding (multidisciplinair). https://www.jgzrichtlijnen.nl/richtlijn/richtlijn-borstvoeding-jgz-multidisciplinair/
• JGZ-richtlijn Ondergewicht. https://www.jgzrichtlijnen.nl/richtlijn/jgz-richtlijn-ondergewicht/
• Thuisarts.nl (NHG), Groei van je kind. https://www.thuisarts.nl/groei-kind

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.