Dreumes wil niet slapen: oorzaken van 12 tot 24 maanden en wat helpt

Een dreumes van 1 tot 2 jaar heeft 11 tot 14 uur slaap per etmaal nodig, inclusief dutjes (AASM). Wil je dreumes niet slapen, dan zit het meestal in een van drie dingen: het dagschema past niet meer, vaak rond de overstap van 2 naar 1 dutje tussen 15 en 18 maanden; hij oefent zijn eigen wil; of hij zit in een regressie rond 12, 15 of 18 maanden. Maak eerst het ritme kloppend en reageer daarna elke avond op dezelfde, rustige manier.

In het kort: slaap en wakkertijd per leeftijd

De nacht blijft in deze hele periode ongeveer 11 tot 12 uur, met een bedtijd rond 19:00 tot 19:30 uur. Voorbeeldschema's per leeftijd staan in slaapschema dreumes 15 maanden, 18 maanden en 19 tot 23 maanden.

Dreumes wil niet slapen: de meest voorkomende oorzaken

• Het dutje klopt niet meer. Te veel of te laat slapen overdag maakt dat je dreumes 's avonds niet moe is. Te weinig maakt hem overmoe, en dan gaat hij juist draaien.
• Eigen wil. Vanaf ongeveer 18 maanden ontdekt je dreumes dat hij nee kan zeggen. Bedtijd is daar een mooi moment voor.
• Verlatingsangst. Scheidingsangst kan volgens het NJI doorgaan tot in het derde levensjaar. Je dreumes wil dan vooral dat jij blijft.
• Ontwikkeling. Lopen, klimmen en de eerste woordjes houden zijn hoofd bezig, ook in bed.
• Kiezen. De eerste kiezen komen rond deze leeftijd door en kunnen een paar nachten onrustig maken.
• Gewoonte. Melk in de nacht of in slaap vallen met jou ernaast wordt iets wat hij elke keer weer zoekt.

Slaapproblemen dreumes: wat zie je per leeftijd?

Rond 12 maanden doet je kindje vaak kortere dutjes en weigert het tweede dutje, terwijl het nog niet toe is aan 1 dutje. Houd de 2 dutjes vast. Meer in slaapregressie 12 maanden.

Rond 14 tot 16 maanden wisselt het per dag: soms 1 dutje, soms 2. Beweeg mee en breng hem na een kort dutje eerder naar bed. Zie slaapregressie 15 maanden en, voor de overstap zelf, wanneer van 2 naar 1 slaapje.

Rond 18 maanden draait het vaak om strijd bij bedtijd en de eigen wil. Deze regressie duurt meestal 2 tot 6 weken. Lees slaapregressie 18 maanden.

Van 19 tot 24 maanden zie je soms vroeg wakker worden of uit bed klimmen. Kijk dan bij peuter of dreumes vroeg wakker en dreumes klimt uit bed.

Dreumes, regressie of peuter: welke pagina past bij jou?

Dreumes wil 's avonds niet slapen

Begin bij de klok. Tel vanaf het einde van het laatste dutje: bij 1 dutje ligt de bedtijd ongeveer 4 tot 5 uur later. Is je dreumes om 14:30 wakker, dan past 19:00 tot 19:30 uur. Was het dutje kort of mislukt, ga dan liever een half uur eerder.

Houd daarna het ritueel kort en elke avond gelijk: tandjes poetsen, pyjama en slaapzak, een of twee boekjes, een liedje, bed. Mindell vond dat kinderen met zo'n vast ritueel sneller in slaap vielen en minder vaak wakker werden. Bij protest zeg je een vaste zin en ga je weg; komt hij uit bed of roept hij, breng hem dan rustig en zonder discussie terug.

Dreumes wordt 's nachts wakker en wil niet meer slapen

Ligt je dreumes midden in de nacht een uur vrolijk te kletsen of boos te roepen, dan heeft hij vaak al genoeg geslapen. Kijk of het dutje te lang is of te laat eindigt, of de bedtijd te vroeg ligt. Houd de nacht saai: gedimd licht, weinig woorden, niet uit bed om te spelen. Wordt hij wakker voor melk, dan is dat na 1 jaar meestal gewoonte en geen honger. Hoe je dat afbouwt staat in nachtvoeding na 1 jaar.

Dreumes wil niet slapen overdag

Een dreumes heeft zijn middagdutje nog hard nodig. Weigert hij het tweede dutje rond 15 maanden, dan is dat vaak het teken dat hij toe is aan 1 dutje. Weigert hij het enige dutje, leg hem dan toch op de vaste tijd neer voor een uur rust in een donkere kamer, en breng hem die avond eerder naar bed. Een dag zonder dutje betekent nog niet dat het dutje eraf kan.

Stappenplan: zo pak je het aan

1. Schrijf een week op hoe laat je dreumes wakker wordt, slaapt en naar bed gaat. Met het ritme van je dreumes bijhouden in de Numsy-app zie je het patroon sneller.
2. Pas het schema aan aan de leeftijd: zie de tabel hierboven of alle slaapschema's per maand.
3. Kies een vaste bedtijd en een ritueel van 20 tot 30 minuten.
4. Spreek met elkaar af hoe jullie reageren als hij huilt of uit bed komt. Wat ik ouders altijd meegeef: liever een aanpak die jullie allebei volhouden dan de perfecte aanpak.
5. Houd het 1 tot 2 weken vol voor je iets anders probeert.

Wanneer naar het consultatiebureau of de huisarts

Bespreek het met het consultatiebureau als je dreumes al weken slecht slaapt en niets helpt, als hij overdag erg moe of prikkelbaar is, of als hij hard snurkt, adempauzes heeft of met open mond slaapt. Ga naar de huisarts bij koorts, oorpijn of als hij ziek lijkt. En vraag ook hulp als jij zelf door het slaaptekort niet meer goed functioneert.

Verder lezen

• Wakkertijden dreumes en peuter van 12 tot 36 maanden
• Slaapschema baby 12 maanden
• Peuter wil niet slapen

Bronnen

• Paruthi S. et al. (2016), Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations, AASM, Journal of Clinical Sleep Medicine 12(6)
• Iglowstein I. et al. (2003), Sleep duration from infancy to adolescence: reference values and generational trends, Pediatrics 111(2): 302-307
• Mindell J.A. et al. (2009), A nightly bedtime routine: impact on sleep in young children and maternal mood, Sleep 32(5): 599-606
• NCJ (2017), JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
• NJI, Baby: scheidingsangst en eenkennigheid

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.