Bij de chair-methode (stoelmethode) blijf je naast het bed zitten tot je baby slaapt en schuif je de stoel elke 3 avonden een stuk verder weg, tot je buiten de kamer bent. Je baby leert zelf inslapen terwijl jij in de buurt blijft. De methode past vanaf ongeveer 6 maanden tot de peuterleeftijd en duurt meestal ongeveer 2 weken.
In dit artikel
- In het kort
- Wat is de chair-methode?
- Voor welke leeftijd is de chair-methode geschikt?
- Hoe werkt de chair-methode? Stap voor stap
- Schema: de chair-methode per avond
- Wat doe je 's nachts en bij de dutjes?
- Hoe lang duurt de chair-methode?
- Terugval: wat als het ineens weer slechter gaat?
- Chair-methode, pick-up-put-down of 3-5-8: wat is het verschil?
- Voor wie is de chair-methode minder geschikt?
- Wanneer naar het consultatiebureau of de huisarts
In het kort
| Chair-methode | |
|---|---|
| Andere namen | Stoelmethode, Sleep Lady Shuffle, variant van camping-out |
| Leeftijd | Vanaf ongeveer 6 maanden tot de peuterleeftijd |
| Hoe | Naast het bed zitten tot je baby slaapt, elke 3 avonden verder weg |
| Duur | Meestal ongeveer 2 weken |
| Huilen | Wat protest is normaal, maar jij blijft erbij |
Wat is de chair-methode?
De chair-methode is een manier van slaaptrainen waarbij je je baby niet alleen laat. Je zit op een stoel naast het bedje terwijl hij leert zelf in slaap te vallen, en je vergroot de afstand in kleine stappen. In het Engels heet het de Sleep Lady Shuffle, naar slaapcoach Kim West. In Nederland zeggen we ook stoelmethode, of we noemen het een vorm van camping-out.
Het idee is simpel: jouw aanwezigheid geeft veiligheid, maar jij doet steeds minder. Je wiegt niet meer, voedt niet in slaap en tilt niet op. Je bent er wel. Dat maakt de methode geschikt voor ouders die het moeilijk vinden om de kamer uit te gaan, en voor baby's met verlatingsangst.
Werkt het? Een groot overzicht van gedragsmatige slaapaanpakken, waaronder varianten waarbij de ouder in de kamer blijft, zag bij ongeveer 80% van de kinderen verbetering. Een vervolgonderzoek na 5 jaar vond geen nadelen van zo'n begeleide aanpak.
Voor welke leeftijd is de chair-methode geschikt?
Vanaf ongeveer 6 maanden. Jonger dan 6 maanden hoort wakker worden er nog bij en werk je vooral aan ritme, wakkertijden en sussen; lees daarvoor slaaptraining per leeftijd.
De methode werkt het best van ongeveer 8 maanden tot een jaar of 3. Een baby die kan staan, wordt van oppakken alleen maar wakkerder; dan is erbij zitten fijner dan steeds optillen. Bij een peuter combineer je de stoel met duidelijke afspraken, zie peuter wil niet slapen.
Hoe werkt de chair-methode? Stap voor stap
- Zorg dat de basis klopt. Een passende wakkertijd voor bedtijd (zie wakkertijden baby 0-12 maanden), een donkere kamer en een vast slaapritueel van 20 tot 30 minuten.
- Haal de voeding uit het inslapen. Geef de fles of borst aan het begin van het ritueel, niet als laatste stap.
- Leg je baby wakker in bed en ga op de stoel zitten.
- Help met zo weinig mogelijk: zacht "sst", een paar woorden, kort een hand op zijn rug of buik. Niet oppakken, tenzij hij echt overstuur is.
- Blijf zitten tot hij slaapt. Kijk niet te veel naar hem; saai is goed.
- Elke 3 avonden zet je de stoel verder weg, volgens het schema hieronder.
Schema: de chair-methode per avond
| Avonden | Waar staat de stoel | Wat jij doet |
|---|---|---|
| 1 tot 3 | Direct naast het bed | Sussen, zacht praten, af en toe een hand op zijn rug |
| 4 tot 6 | Halverwege tussen bed en deur | Vooral je stem, alleen naar het bed bij echt huilen |
| 7 tot 9 | Bij de deur, in de kamer | Alleen je stem en je aanwezigheid |
| 10 tot 12 | Op de gang, deur op een kier | Af en toe "ik ben er", kort kijken als hij echt huilt |
| Daarna | Buiten de kamer | Welterusten zeggen en weggaan; terugkomen als het nodig is |
Gaat een stap moeizaam, blijf dan 1 of 2 avonden langer op die plek. Sneller gaan dan het schema heeft weinig zin; je baby moet aan elke stap wennen.
Wat doe je 's nachts en bij de dutjes?
Wordt je baby 's nachts wakker zonder honger, ga dan naar de plek van die avond en doe hetzelfde. Heeft hij nog een nachtvoeding nodig, geef die gewoon en leg hem daarna wakker terug. Slaaptraining gaat over inslapen, niet over honger.
Begin met de avond. Gaat dat na ongeveer een week goed, pas de methode dan ook toe bij de dutjes. Een dutje dat na 30 tot 45 minuten nog niet lukt, mag je overslaan; leg je baby dan wat eerder neer voor het volgende dutje.
Hoe lang duurt de chair-methode?
Reken op ongeveer 2 weken. In mijn praktijk zien ouders na 3 tot 7 avonden verschil, en zijn de eerste 3 avonden het zwaarst. Houd in die weken bij hoe lang het inslapen duurt, bijvoorbeeld door het ritme van je baby bij te houden. Moe als je bent, voelt een betere avond anders net zo zwaar als een slechte.
Terugval: wat als het ineens weer slechter gaat?
Een terugval na een goede week is normaal, bijvoorbeeld door een tandje, een verkoudheid, een sprong of een logeerpartij. Wat je dan doet:
- Bij ziekte: troost zoveel als nodig. Begin pas weer als je baby beter is.
- Na een paar slechte avonden: ga een stap terug in het schema, dus de stoel weer wat dichterbij, en bouw van daaruit opnieuw af.
- Bij verlatingsangst: blijf langer op de plek bij het bed. Zie verlatingsangst bij baby's.
- Blijf consequent: wisselen tussen methodes maakt het voor je baby onduidelijk. Spreek met elkaar af wie wat doet.
Chair-methode, pick-up-put-down of 3-5-8: wat is het verschil?
| Methode | Hoe het werkt | Vanaf | Jij in de kamer? |
|---|---|---|---|
| Chair-methode | Naast het bed zitten, elke 3 avonden verder weg | Ongeveer 6 maanden | Ja, tot hij slaapt |
| Pick-up-put-down | Oppakken bij huilen, troosten, wakker terugleggen | 4 tot 8 maanden | Ja |
| 3-5-8 (gecontroleerd troosten) | Kamer uit, terugkomen na 3, 5 en 8 minuten | Ongeveer 6 maanden | Nee, alleen kort |
| Geleidelijk afbouwen | Elke avond iets minder helpen | Ongeveer 4 maanden | Ja |
Pick-up-put-down past beter bij jongere baby's die nog niet staan. De 3-5-8-methode gaat sneller, maar vraagt dat je de kamer uit gaat. Alle methodes naast elkaar lees je in slaapmethodes uitgelegd en slaapmethode baby. Twijfel je of je baby even mag huilen, lees dan baby laten huilen.
Voor wie is de chair-methode minder geschikt?
- Voor baby's jonger dan 6 maanden.
- Voor baby's die van jouw aanwezigheid juist drukker worden en blijven spelen. Dan werkt een kortere variant soms beter.
- Tijdens ziekte, een verhuizing of de eerste weken op de opvang.
Onderzoek laat zien dat veel actieve hulp bij het inslapen samenhangt met vaker wakker worden. Het doel is dus niet dat jij er minder bent, maar dat jij minder doet.
Wanneer naar het consultatiebureau of de huisarts
Overleg met het consultatiebureau als je baby na 2 weken consequent volhouden nog elke avond lang huilt, als hij snurkt of moeilijk ademt in zijn slaap, veel spuugt of pijn lijkt te hebben, of als het jou te zwaar wordt. Het consultatiebureau werkt met de JGZ-richtlijn over slaap en kan met jullie meekijken.
Verder lezen
Bronnen
- Mindell J.A. et al. (2006), Behavioral treatment of bedtime problems and night wakings in infants and young children, Sleep 29(10): 1263-1276
- Mindell J.A. et al. (2009), A nightly bedtime routine: impact on sleep in young children and maternal mood, Sleep 32(5): 599-606
- Sadeh A. et al. (2010), Parenting and infant sleep, Sleep Medicine Reviews 14(2): 89-96
- Price A.M.H. et al. (2012), Five-year follow-up of harms and benefits of behavioral infant sleep intervention: randomized trial, Pediatrics 130(4): 643-651
- NCJ (2017), JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.
Blauw licht bril: slaap je er echt beter door?
Dreumes wil niet slapen: oorzaken van 12 tot 24 maanden en wat helpt