Brood en ontbijt voor je baby: vanaf wanneer, hoeveel en welk broodbeleg?

Zodra je baby gewend is aan oefenhapjes en ook wat grovere hapjes eet, kan hij tussen 4 en 6 maanden een stukje bruin brood zonder korst proberen, eventueel gedoopt in borst- of flesvoeding. Vanaf 7 maanden geef je brood met korst, zodat hij leert kauwen, ook zonder tanden. Beleg hoeft niet: zachte margarine is genoeg. Kaas, leverworst, rauw vlees en honing geef je nog niet. Een broodmaaltijd voor een baby is ongeveer een halve tot hele boterham; een dreumes of peuter eet 2 tot 3 boterhammen per dag.

Vanaf wanneer mag je baby brood eten?

Het Voedingscentrum noemt brood al als oefenhapje: tussen 4 en 6 maanden kan je baby een stukje bruin of tarwebrood zonder korst en zonder pitten proberen. Wacht daarmee tot hij gewend is aan de eerste lepeltjes groente of fruit en ook wat grovere hapjes kan eten. Doop het stukje eventueel in moedermelk of flesvoeding, dan is het lekker zacht.

Vanaf 8 maanden kan een volledige broodmaaltijd een borst- of flesvoeding vervangen. In het voorbeeld-opbouwschema is dat met 8 maanden 1 hoofdmaaltijd (brood of pap), met 9 maanden een broodmaaltijd en een warme maaltijd, en met 11 maanden twee keer brood en een keer warm. Hoe die dagen eruitzien, lees je in wat eet een baby van 9 maanden.

Welk brood: volkoren, korstjes eraf of niet?

Begin met bruinbrood of tarwebrood zonder pitten en zaden. Dat bevat iets minder vezels dan volkorenbrood, zodat de darmen van je baby rustig kunnen wennen. Gaat dat goed, stap dan geleidelijk over op volkorenbrood: daar zitten de meeste vezels in, en voor een dreumes en peuter is dat de gezondste keuze.

De korst haal je er alleen af in de allereerste weken. Vanaf 7 maanden laat je hem zitten. Ook zonder tanden en kiezen bijt en sabbelt je baby met zijn kaken op een korstje, en dat is goed voor zijn mondspieren en later voor het praten. Hetzelfde geldt voor pap: brood vervangen door pap kan, maar het Voedingscentrum adviseert liever brood, juist vanwege het kauwen. Meer daarover in pap voor je baby.

Hoeveel brood eet een baby van 6, 9 en 12 maanden?

Vaste porties zijn er niet; je baby geeft aan wanneer hij genoeg heeft. De voorbeelddagmenu's van het Voedingscentrum geven deze gemiddelden:

Eet je dreumes 's ochtends liever iets anders, dan kun je het ontbijt soms vervangen door havermout of volkoren ontbijtgranen zonder toegevoegd suiker en zout. Let er dan op dat hij op een ander moment wel brood eet.

Welk broodbeleg mag je baby (en wat nog niet)?

Voor een baby in de hapjesfase is beleg niet nodig: smeer het brood met zachte margarine uit een kuipje. Daar zitten goede vetten in, en jonge kinderen krijgen daar vaak te weinig van binnen. Wil je toch beleggen, dan is dit het overzicht:

Pindakaas en ei op brood zijn ook een makkelijke manier om deze allergenen voor 8 maanden te introduceren; hoe je dat opbouwt, lees je in pindakaas en ei introduceren. Hele noten en pinda's geef je kinderen onder 4 jaar niet, vanwege het verslikken.

Voor een dreumes en peuter kan zoet beleg zoals jam of appelstroop een keer per dag, als kleine extra. Honing mag pas na de eerste verjaardag. Hagelslag en chocopasta zie ik in mijn praktijk vaak als vaste ontbijtgewoonte, maar het zijn eigenlijk traktaties.

Ontbijtideeën voor je baby van 6 tot 12 maanden

• Reepjes bruinbrood met margarine en geprakte banaan.
• Een halve boterham met fijngeprakt hardgekookt ei en een paar stukjes zachte peer ernaast.
• Een boterham met een dun laagje pindakaas zonder stukjes, in vingers gesneden.
• Een bordje pap van opvolgmelk of borstvoeding met geraspte appel, als afwisseling.

Naast het ontbijt drinkt je baby nog borstvoeding of opvolgmelk. Koemelk als drank wacht tot 1 jaar; zie opvolgmelk en koemelk. Wil je bijhouden welke voedingen en hapjes er op een dag zijn geweest, dan kan dat in de Numsy slaap-app.

Ontbijt en lunch voor je dreumes

Vanaf 1 jaar eet je kind mee: 2 tot 3 volkoren boterhammen per dag met margarine en afwisselend beleg, plus een bekertje halfvolle of magere melk. Variëren kan met een volkoren pannenkoekje, een omelet met groente, havermoutpap of yoghurt met fruit. Snijd de boterham eens in reepjes of vormpjes als hij niet wil: soms helpt dat al. Meer ideeën vind je in recepten voor je dreumes en peuter en wat eet een kind van 1 jaar.

Brood leren eten: van zacht naar stukjes

Je baby leert kauwen door het te doen. Begin met kleine zachte stukjes en geef vanaf 7 maanden reepjes met korst die hij zelf kan vastpakken. Laat hem rechtop zitten en blijf er altijd bij, zodat je meteen kunt ingrijpen. Verslikt hij zich vaak of heeft hij moeite met kauwen, maak het brood dan nog even kleiner en zachter, en lees wat te doen als je baby zich verslikt. Twijfel je of hij genoeg eet, of krijgt hij klachten na het eten zoals overgeven of diarree, bespreek het dan op het consultatiebureau.

Verder lezen

• Eerste hapjes baby: wanneer en hoe begin je?
• Wat eet een baby van 7 en 8 maanden? Hapjes + voorbeelddag
• Wat eet een baby van 10 en 11 maanden? Op weg naar mee-eten
• Recepten voor je baby van 6 tot 12 maanden

Bronnen

• Voedingscentrum, Oefenhapjes 4 tot 6 maanden
• Voedingscentrum, De eerste hapjes vanaf 6 maanden (6-8 mnd)
• Voedingscentrum, Wat kun je beter niet geven aan je kindje
• Voedingscentrum, Voorbeeld opbouwschema van oefenhapjes naar warme maaltijd (2022)
• Voedingscentrum, Dreumes en peuter (voeding)
• JGZ-richtlijn Voeding en eetgedrag, 4.2.2 Adequaat eetgedrag 1-4 jaar
• Voedingscentrum, Wat geef ik mijn kind als ontbijt en lunch (1-3 jaar)

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.