Baby verslikt zich: normaal of niet, en wat doe je bij verslikken?

Verslikken in melk, speeksel of een hapje komt bij baby's veel voor en gaat meestal vanzelf over. Zolang je baby hoest, huilt of geluid maakt, laat je hem hoesten en blijf je erbij. Kan je baby niet meer ademen, huilen of hoesten, of worden zijn lippen blauw, dan is het verstikking: bel direct 112. De handgrepen voor dat moment leer je op een EHBO-cursus voor baby's en kinderen.

Verslikken, kokhalzen of verstikken: het verschil

Drie woorden die ouders vaak door elkaar gebruiken, maar die heel iets anders betekenen.

Het belangrijkste verschil is geluid. Een baby die hoest of huilt, krijgt lucht. Een baby die stil wordt terwijl hij duidelijk in nood is, niet.

Baby verslikt zich vaak tijdens de fles of aan de borst

Verslikken tijdens het drinken komt vooral voor als de melk sneller komt dan je baby kan slikken.

Bij de fles helpt het Voedingscentrum met een paar praktische dingen:

• Laat je baby halfrechtop drinken, niet plat.
• Houd de fles bijna horizontaal, zodat de melk niet vanzelf in zijn mond loopt.
• Las een pauze in als hij gulzig drinkt.
• Verslikt hij zich steeds, kies dan een speen met een kleiner gaatje. Een groter gaatje is voor langzame drinkers. Maak zelf nooit gaatjes groter.

Meer over drinkproblemen staat in baby weigert de fles of drinkt slecht. Gulzig drinken geeft ook meer lucht in het buikje; zie baby laten boeren.

Aan de borst kan de melk in het begin van een voeding hard stromen. Een rechtere houding van je baby helpt vaak, net als even loslaten als hij gaat proesten en daarna opnieuw aanleggen. Gaat het bij bijna elke voeding mis, laat een lactatiekundige of het consultatiebureau meekijken.

Verslikt je baby zich vaak en spuugt hij ook veel, of huilt hij bij het drinken? Lees dan ook baby spuugt veel en reflux en verborgen reflux.

Verslikken bij de eerste hapjes en stukjes

Bij de eerste hapjes hoort wat hoesten en kokhalzen. Je baby moet slikken, kauwen en de tong gebruiken allemaal nog leren. Kokhalzen is in die fase juist een beschermende reflex.

Wat de kans op verslikken kleiner maakt:

• Laat je baby altijd rechtop zitten als hij eet, en blijf erbij.
• Begin fijn en maak het eten stap voor stap grover, zoals beschreven in eerste hapjes baby.
• Laat je baby niet eten terwijl hij rondkruipt, speelt of in de auto zit.
• Snijd ronde dingen zoals druiven en snoeptomaatjes in de lengte en daarna kleiner.
• Geef geen hele noten of pinda's (Voedingscentrum). Notenpasta en pindakaas mogen wel.
• Kook of stoom harde groente en appel zacht, of rasp ze.

Wanneer je baby klaar is voor stukjes en hoe groot die mogen zijn, lees je in wat eet een baby van 9 maanden. Laat je je baby zelf eten met de Rapley-methode, dan staat er meer over veilig beginnen in de Rapley-methode.

Verslikken in de slaap of in speeksel

Veel ouders schrikken als hun baby 's nachts proest of hoest. Een baby die kwijlt, tandjes krijgt of verkouden is, verslikt zich weleens in speeksel of slijm. Hij hoest het dan vanzelf weg.

Rugligging blijft het advies, ook als je bang bent voor verslikken. Volgens VeiligheidNL en de JGZ-richtlijn Preventie wiegendood verslikt een gezonde baby zich op de rug niet vaker dan op zijn zij of buik. Leg je baby dus niet op de zij om verslikken te voorkomen. Hoe je het bedje veilig maakt, staat in veilig slapen baby. Hoest je baby vaak 's nachts, lees dan baby hoest in slaap.

Wat doe je als je baby zich verslikt?

Je baby hoest, huilt of maakt geluid:

1. Stop met voeden en haal de fles, borst of het hapje weg.
2. Houd je baby rechtop of iets voorover tegen je aan.
3. Laat hem hoesten. Hoesten is de beste manier om de luchtweg vrij te maken.
4. Blijf erbij en kijk of hij weer rustig ademt en een normale kleur krijgt.
5. Ga niet met je vinger blind in zijn mond graaien. Daarmee kun je een stukje eten juist dieper duwen.

Je baby kan niet ademen, huilen of hoesten, of wordt blauw:

1. Bel direct 112, of laat iemand anders bellen. Ben je alleen, zet je telefoon op de luidspreker.
2. Geef EHBO zoals je die op een cursus hebt geleerd. Voor baby's jonger dan 1 jaar gelden andere handgrepen dan voor oudere kinderen en volwassenen.
3. Volg de aanwijzingen van de meldkamer tot de hulp er is.

Ik geef hier bewust geen stap-voor-stap handgrepen. Die leer je niet uit een tekst, maar door ze te oefenen. Een EHBO-cursus voor baby's en kinderen, bijvoorbeeld bij het Rode Kruis, duurt meestal een paar uur. Wat ik ouders altijd meegeef: doe hem samen met je partner of oppas, ook als je kindje nog klein is. Dan weten jullie allebei wat te doen.

Verslikken voorkomen: houding, speen en voedsel klein maken

Wanneer bel je de huisarts?

Bel direct 112 als je baby niet kan ademen, huilen of hoesten, blauwe of grauwe lippen krijgt, of slap of suf wordt na een verslikking. Bij levensgevaar of het vermoeden daarvan bel je altijd 112, dag en nacht (Thuisarts).

Bel dezelfde dag de huisarts als:

• je baby na een verslikking blijft hoesten, piepend ademt of snel of moeilijk ademt;
• je denkt dat er een stukje eten of iets anders in de luchtpijp is blijven zitten;
• je EHBO-handgrepen hebt moeten gebruiken, ook als het daarna goed lijkt te gaan;
• je baby zich bij bijna elke voeding verslikt, slecht drinkt of niet goed groeit;
• je baby koorts krijgt in de dagen na een flinke verslikking.

Bespreek het op het consultatiebureau als je baby rond het eten steeds kokhalst of stukjes blijft weigeren, zodat jullie samen kunnen kijken of hij er al aan toe is.

Verder lezen

• Baby weigert de fles of drinkt slecht
• Eerste hapjes baby
• Baby hoest in slaap
• Baby spuugt veel na de voeding
• Veilig slapen baby

Bronnen

• Thuisarts.nl (NHG), Spoed: wie moet je bellen?
• Thuisarts.nl (NHG), Mijn kind moet vaak hoesten
• Voedingscentrum, Hoe geef ik de fles
• Voedingscentrum, Welk flesje en welke speen kies ik
• Voedingscentrum, Wat kun je beter niet geven aan je kindje
• VeiligheidNL (2023), Handleiding Veilig Slapen: De 4 van Veilig Slapen

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.