Baby laten boeren: hoe, wanneer en wat als er geen boertje komt

Een boertje helpt je baby om de lucht kwijt te raken die hij tijdens het drinken heeft ingeslikt, zodat hij daarna weer rustig verder kan drinken (Voedingscentrum). Houd je baby rechtop tegen je aan, met het hoofdje en de armpjes over je schouder, en klop of wrijf zachtjes over zijn rug (Thuisarts). Drinkt je baby rustig, dan hoef je de voeding niet te onderbreken, en komt er na een tijdje rechtop houden geen boertje, dan is dat niet erg (Kind en Gezin).

In het kort

Waarom moet een baby boeren?

Tijdens het drinken slikt je baby niet alleen melk in, maar ook een beetje lucht. Die lucht komt in het maagje terecht. Een boertje is de manier om die lucht weer kwijt te raken. Het Voedingscentrum zegt het zo: een boertje tijdens de voeding helpt je baby om ingeslikte lucht kwijt te raken, zodat hij daarna rustig verder kan drinken.

Zit er lucht in de weg, dan kan je baby onrustig worden of gaan huilen. Thuisarts noemt "lucht in de maag: er zit een boertje in de weg" als een van de gewone redenen waarom een baby huilt, naast honger, een vieze luier of moe zijn.

Hoeveel lucht een baby binnenkrijgt, verschilt per baby en per voeding. Volgens Kind en Gezin moet je baby vaker boeren als hij:

• gulzig drinkt of veel geluidjes maakt tijdens het drinken;
• voor de voeding een tijd flink heeft gehuild;
• voor de voeding lang op een fopspeen heeft gezogen;
• met een tepelhoedje aan de borst drinkt.

Hoe laat je je baby boeren? Drie houdingen

Er is niet één goede manier. Probeer wat bij jullie werkt. In mijn praktijk zie ik dat ouders vaak één vaste houding kiezen en die eindeloos volhouden, terwijl een kleine wissel net het verschil maakt. Kind en Gezin noemt dat ook: wisselen van houding kan helpen.

Bij alle houdingen geldt: leg een doekje op je schouder of schoot. Een slokje melk bij een boertje is heel gewoon (zie verderop).

Thuisarts beschrijft de schouderhouding zo: houd je baby tegen je aan, zorg dat het hoofdje, de armen en het bovenlijf over je schouder hangen en klop op de rug. Kind en Gezin voegt toe dat een baby makkelijker boert als hij tegen je aanleunt met zijn hoofdje en armpjes boven je schouder.

Een paar dingen die ik ouders altijd meegeef:

• Rustig kloppen of wrijven is genoeg. Je hoeft niet hard te kloppen; het gaat om de rechtop-houding.
• Neem de tijd. Kind en Gezin zegt het letterlijk: neem altijd voldoende tijd voor een boertje.
• Lukt het niet meteen? Leg je baby even anders neer en probeer het na een minuutje opnieuw.

Wanneer laat je je baby boeren: tijdens of na de voeding?

Je hoeft de voeding niet standaard te onderbreken. Kind en Gezin zegt: zolang je baby rustig drinkt, hoef je niet te stoppen om te laten boeren, en het boertje komt toch meestal pas na de voeding.

Er zijn wel momenten waarop een pauze zinvol is:

• Je baby drinkt gulzig of maakt veel geluidjes. Dan slikt hij meer lucht in en kan een tussendoor-boertje helpen (Kind en Gezin).
• Bij borstvoeding, na de eerste borst. Het Voedingscentrum raadt aan je baby na de eerste borst goed rechtop te houden voor een eventuele boer, en daarna de andere borst te geven.
• Bij de fles, als het te snel gaat. Zie je fronsende wenkbrauwen, melk uit de mondhoek, meerdere slikbewegingen achter elkaar of korte snelle inademingen, dan is het tijd voor een pauze (Voedingscentrum).

Boeren bij borstvoeding

Baby's die borstvoeding krijgen, hoeven vaak minder te boeren. Kind en Gezin legt uit waarom: hapt je baby groot aan, dan is zijn mondje gevuld met borstweefsel en is er weinig kans op lucht happen. Goed aanleggen is dus de beste manier om boertjes te voorkomen.

Drinkt je baby aan de borst toch gulzig of luidruchtig, dan kan dat komen door een sterke melkstroom. Kind en Gezin noemt twee dingen die kunnen helpen:

• voeden in een houding waarin je baby bovenop je ligt, zodat de melk minder hard stroomt;
• vaker aanleggen, zodat je borsten minder gespannen zijn en je baby rustiger kan drinken.

Twijfel je over het aanleggen of drinkt je baby onrustig aan de borst, vraag dan een lactatiekundige of het consultatiebureau om mee te kijken. Hoe vaak borstvoeding per leeftijd normaal is, lees je in hoe vaak borstvoeding geven.

Boeren bij flesvoeding

Bij de fles slikt een baby makkelijker lucht in. Gelukkig kun je daar zelf veel aan doen:

1. Houd de fles bijna horizontaal, maar zo dat er altijd melk boven het gaatje van de speen staat. Zo hapt je baby geen lucht (Voedingscentrum, Kind en Gezin).
2. Kijk naar de luchtbelletjes. Zie je tijdens het drinken luchtbelletjes in de fles, dan zit het goed. Zuigt je baby de speen plat of zie je geen belletjes, draai de ring of bodem dan iets losser (Kind en Gezin).
3. Let op het tempo. Een voeding duurt volgens het Voedingscentrum rond de 20 tot 30 minuten. Is de fles veel sneller leeg, kijk dan eerst naar de voedhouding. Is die goed, kies dan een speen met een kleiner gaatje of las om de 20 slokken een korte pauze in.
4. Stop als je baby genoeg heeft. De fles hoeft niet leeg. Wegdraaien van het hoofdje, melk uit de mondhoeken en onrustige handjes zijn signalen van genoeg (Voedingscentrum).

Meer over de houding en het tempo lees je in flesvoeding geven stap voor stap. Verslikt je baby zich vaak of duwt hij de fles weg, kijk dan bij baby weigert de fles.

Wat als er geen boertje komt?

Dit is de vraag die ik het vaakst hoor, meestal om drie uur 's nachts met een slapende baby op de schouder. Het goede nieuws: het is niet erg. Kind en Gezin zegt: drinkt je baby rustig en krijgt hij ruim de tijd om te boeren, dan is het niet erg als hij toch niet boert.

Wat je kunt doen:

• Houd je baby nog even rechtop. Volgens Kind en Gezin kan je baby minder last van oprispingen hebben als je hem na de voeding 20 tot 30 minuten rechtop houdt. Thuisarts adviseert bij veel spugen om je baby het eerste halfuur na de voeding rechtop te houden.
• Hikt je baby? Hikken heeft hetzelfde effect als boeren. Houd hem nog een tijdje rechtop, maar het kan zijn dat er geen boertje meer komt (Kind en Gezin).
• Wordt hij later onrustig? Huilt je baby een tijdje na de voeding nog of blijft hij onrustig, probeer dan opnieuw om hem te laten boeren (Kind en Gezin).

Valt je baby in slaap na de voeding, dan hoef je hem niet wakker te maken voor een boertje. Houd hem nog even tegen je aan en leg hem daarna op zijn rug in zijn eigen bedje, op een plat matrasje. Thuisarts zegt het duidelijk: laat baby's jonger dan 1 jaar op de rug slapen, ook als ze veel spugen. Waarom je baby zo vaak in slaap valt aan de borst of fles, lees je in baby valt in slaap tijdens de voeding.

Spugen bij het boeren: normaal?

Komt er bij het boertje een slokje melk mee? Dat is heel gewoon. Het Voedingscentrum zegt dat dit kan komen doordat je baby te snel heeft gedronken, en dat het regelmatig kan voorkomen. Is je baby vrolijk en alert, dan is er niets aan de hand.

Spuugt je baby veel, dan helpen dezelfde dingen als bij het boeren: rechtop voeden, goed laten boeren en na de voeding rustig aan doen (Thuisarts). Meer daarover in baby spuugt veel na de voeding en reflux en verborgen reflux.

Boertjes, huilen en krampjes

Een baby die na de voeding onrustig is, heeft niet altijd lucht in de maag. Hij kan ook moe zijn, nog trek hebben of gewoon bij je willen zijn (Thuisarts). Kind en Gezin noemt dat veel baby's in de eerste maanden een onrustige periode hebben, meestal aan het eind van de middag of in de vroege avond. Juist dan willen veel baby's ook vaak kort achter elkaar drinken, zie clustervoeden.

Huilt je baby veel met opgetrokken beentjes, dan kan het om krampjes gaan. Lees dan darmkrampjes bij je baby en waarom huilt mijn baby.

Wil je zien of de onrust samenhangt met bepaalde voedingen of korte slaapjes? Schrijf een paar dagen op wanneer je baby drinkt en slaapt, of gebruik de Numsy-app om het ritme van je baby bij te houden. Dat is ook handig om op het consultatiebureau te laten zien.

Wanneer vraag je hulp?

Boeren zelf is zelden een reden tot zorg. Maar vraag wel advies als je dit merkt:

• Bel het consultatiebureau bij vragen over de voedingen, als je baby slecht slaapt of veel huilt (Thuisarts).
• Bel de huisarts als je baby slecht drinkt of niet goed groeit (Thuisarts).
• Vraag hulp bij borstvoeding als je baby steeds onrustig drinkt of de borst loslaat: een lactatiekundige kijkt naar het aanleggen.

Huilt je baby meer dan 3 uur per dag, 3 dagen per week, 3 weken lang, dan spreken artsen van veel huilen (Thuisarts). Bespreek dat altijd met het consultatiebureau of de huisarts.

Verder lezen

• Baby spuugt veel na de voeding: normaal of niet?
• Flesvoeding geven: zo doe je het stap voor stap
• Darmkrampjes bij je baby
• Reflux en verborgen reflux bij baby's
• Clustervoeden: waarom je baby 's avonds steeds wil drinken

Bronnen

• Thuisarts.nl (NHG), Mijn baby spuugt veel (reflux)
• Kind en Gezin, Het boertje
• Kind en Gezin, Hoe geef je flesvoeding
• Voedingscentrum, Hoe geef ik de fles
• Voedingscentrum, De borst geven: aanleggen en drinken
• Thuisarts.nl (NHG), Mijn baby huilt veel

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.