Baby weigert de fles of drinkt slecht: oorzaken en wat helpt

Een baby die de fles weigert of slecht drinkt, heeft meestal een eenvoudige reden: een verstopte neus, tandjes, een speen die te snel of te langzaam loopt, melk die niet goed op temperatuur is, afleiding, of gewoon geen honger omdat er meer hapjes bijkomen. Blijf rustig, dwing niet en probeer een ander moment, een andere houding of een andere speen. Let vooral op de natte luiers: bel de huisarts als je baby veel minder dan de helft drinkt, meer dan 12 uur geen natte luier heeft, of suf of ziek oogt.

In het kort

Bronnen: Voedingscentrum, Kind en Gezin, Thuisarts.

Waarom weigert mijn baby de fles?

Er zijn grofweg drie soorten redenen: je baby voelt zich niet lekker, er is iets met de fles of de manier van geven, of je baby heeft gewoon minder nodig dan je denkt.

Je baby voelt zich niet lekker

• Verstopte neus. Een baby ademt tijdens het drinken door zijn neus. Met een verkoudheid moet hij steeds loslaten om lucht te halen.
• Tandjes. Een gevoelig tandvlees maakt zuigen soms vervelend. Meer in doorkomende tandjes.
• Spruw. Thuisarts beschrijft spruw als witte plekjes op de tong en tegen de wangen die niet wegvegen. Vooral baby's jonger dan 6 weken krijgen het. Je baby kan dan onrustig drinken.
• Ziek of koorts. Een baby die ziek wordt, drinkt vaak minder.
• Spugen of reflux. Een baby die pijn heeft bij het drinken, kan de fles gaan wegduwen. Lees meer bij reflux en verborgen reflux.

Er is iets met de fles of het geven

• De speen loopt te snel (verslikken, hoesten) of te langzaam (boos worden, hard zuigen).
• De ring zit te vast. Kind en Gezin legt uit: zuigt je baby de speen plat of zie je geen luchtbelletjes in de fles, dan zit de ring of bodem te strak. Draai hem een klein beetje losser.
• De melk is te warm of te koud, of smaakt anders door een ander merk. Hoe je de fles op de goede temperatuur krijgt, lees je in flesvoeding klaarmaken en opwarmen.
• De houding. Te plat liggen en een schuine fles maakt drinken lastiger.
• Te veel aandringen. Een baby die vaak de fles in zijn mond gedrukt krijgt terwijl hij al genoeg had, kan de fles gaan wegduwen.

Je baby heeft minder nodig

• Hij heeft gewoon genoeg. Het Voedingscentrum is duidelijk: de fles hoeft niet leeg.
• Er komen hapjes bij. Na 6 maanden vraagt je baby minder melk naarmate hij meer eet.

Hoe zie je of je baby genoeg drinkt?

Kijk naar de hele dag, niet naar één fles. Het Voedingscentrum rekent als richtlijn met ongeveer 150 ml flesvoeding per kilo lichaamsgewicht per dag, maar benadrukt dat dit geen wet is: je baby geeft zelf aan hoeveel hij wil. Meer over die richtlijn lees je in hoeveel flesvoeding heeft je baby nodig.

Betere graadmeters:

Wat helpt als je baby de fles weigert?

Probeer deze stappen, één voor één:

1. Kies een rustig moment. Liefst voordat je baby hard huilt: onrustig worden, smakken en op de handjes sabbelen zijn vroege hongersignalen (Voedingscentrum).
2. Zorg voor een rustige plek. Oudere baby's laten zich makkelijk afleiden. Een gedimde kamer helpt.
3. Check de temperatuur. Een paar druppels op de binnenkant van je pols: lauw, ongeveer even warm als je huid. Wil je de melk elke keer op dezelfde temperatuur, dan kan een flessenwarmer helpen, zeker 's nachts.
4. Let op de houding. Je baby halfrechtop, naar je toe gedraaid, het hoofdje in de kom van je elleboog. Houd de fles bijna horizontaal, maar wel met melk boven het gaatje van de speen.
5. Laat je baby zelf aanhappen. Leg de speen op het gootje tussen neus en bovenlip en wacht tot hij zijn mond opent.
6. Kijk naar de speen. Kies een kleiner gaatje als je baby zich verslikt, een groter gaatje als hij hard moet werken. Maak zelf geen gaatjes groter (Voedingscentrum).
7. Las pauzes in en laat een boertje doen als je baby gulzig drinkt.
8. Stop als hij genoeg heeft. Wegdraaien, melk uit de mondhoeken, onrustige handjes en niet meer gretig toehappen betekenen: klaar.
9. Probeer het later opnieuw in plaats van te blijven duwen. Na een half uur stop je en gooi je de rest weg.

Wat ik in mijn praktijk vaak zie: hoe gespannener de ouder, hoe onrustiger de voeding. Een baby voelt dat. Soms helpt het al als een ander de fles een paar keer overneemt, gewoon om de spanning eruit te halen.

Baby verslikt zich vaak tijdens de fles

Verslikken, hoesten, slikgeluidjes en melk uit de mondhoeken wijzen meestal op een te snelle stroom. Het Voedingscentrum noemt fronsen, melk uit de mondhoek, meerdere keren slikken achter elkaar en snel opeenvolgende inademingen als signalen dat je baby een pauze nodig heeft.

Wat helpt:

• je baby wat rechter laten drinken;
• de fles horizontaler houden;
• om de 20 slokken een kleine pauze;
• een speen met een kleiner gaatje.

Het Voedingscentrum geeft aan dat een voeding rond de 20 tot 30 minuten duurt. Is de fles veel sneller leeg, dan stroomt het waarschijnlijk te snel.

Verkouden baby drinkt slecht

Met een verstopte neus is drinken echt lastig. Je baby moet kiezen tussen ademen en drinken. Wat helpt:

• Vaker kleinere voedingen in plaats van een paar grote.
• Wat rechter voeden, zodat ademen makkelijker gaat.
• Pauzes, zodat hij tussendoor rustig lucht kan halen.
• Neusje schoonvegen voor de voeding.

Meer tips, ook voor de nachten, vind je in verkouden baby slaapt slecht.

Baby met koorts weigert de fles

Een baby met koorts heeft vaak weinig trek, maar heeft juist extra vocht nodig. Thuisarts adviseert een kind met koorts extra te drinken te geven. Bied dus vaker kleine beetjes aan.

Bel direct de huisarts of huisartsenpost als je baby koorts heeft en:

• jonger is dan 3 maanden;
• veel minder drinkt dan normaal, minder dan de helft;
• meer dan 12 uur geen natte luier heeft;
• minder reageert, bleek of vlekkerig ziet.

Drinkt slecht met 2 maanden of met 8 maanden

Bij een jonge baby kan drinken ineens onrustiger gaan. Hij wordt alerter, kijkt meer om zich heen en laat sneller los. Een rustige plek en vaste routine helpen dan vaak. Valt je baby juist steeds in slaap tijdens de fles, lees dan baby valt in slaap tijdens de voeding.

Rond 8 maanden eet je baby steeds meer, en dan zakt de melk vanzelf. Het Voedingscentrum noemt 2 tot 3 melkvoedingen per dag als richtlijn tussen 8 en 12 maanden. Een baby die minder melk wil maar goed eet, groeit en plast, doet het dus prima.

Borstgevoede baby wil geen fles

Krijgt je baby borstvoeding en moet hij straks ook uit de fles drinken, bijvoorbeeld als je weer gaat werken? Begin dan op tijd en zonder druk. Laat je baby spelenderwijs wennen, bijvoorbeeld met een paar slokjes afgekolfde melk tussen twee voedingen door. Hoe je kolft en de melk bewaart, lees je in kolven. Hoe je borst en fles afwisselt, staat in borstvoeding en flesvoeding combineren.

Praktische tips:

• Laat iemand anders de fles geven. Je baby ruikt jou en verwacht de borst.
• Probeer het als je baby net wakker is en een beetje honger heeft, niet als hij al hard huilt.
• Probeer een andere speenvorm. De ene baby vindt een ronde top fijner, de andere een platte (Voedingscentrum).

Lukt het echt niet, vraag dan het consultatiebureau of een lactatiekundige om mee te denken.

Wanneer naar de huisarts of het consultatiebureau?

Bel de huisarts als je baby:

• veel minder dan de helft drinkt van wat normaal is;
• meer dan 12 uur geen natte luier heeft gehad;
• koorts heeft en jonger is dan 3 maanden;
• suf is, slap aanvoelt of minder reageert;
• veel of met kracht overgeeft, of benauwd lijkt;
• witte plekjes in de mond heeft en onrustig drinkt (spruw).

Ga naar het consultatiebureau als je baby steeds slecht drinkt, langzamer groeit, of als de voedingen steeds een strijd zijn. Meer over de basis van flesvoeding geven lees je in flesvoeding geven, stap voor stap.

Verder lezen

• Flesvoeding geven: stap voor stap
• Hoeveel flesvoeding heeft je baby nodig?
• Verkouden baby slaapt slecht: 9 dingen die echt helpen
• Baby valt in slaap tijdens de voeding
• Kolven: hoe vaak, hoe lang en een kolfschema
• Reflux en verborgen reflux bij baby's

Bronnen

• Voedingscentrum, Hoe geef ik de fles
• Voedingscentrum, Welk flesje en welke speen kies ik
• Voedingscentrum, Hoeveel flesvoeding heeft mijn baby nodig
• Voedingscentrum, Toewerken naar volledige maaltijden 8-12 maanden
• Kind en Gezin, Hoe geef je flesvoeding
• Thuisarts.nl (NHG), Mijn baby heeft spruw
• Thuisarts.nl (NHG), Mijn kind heeft koorts

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.