Eten en drinken als je borstvoeding geeft: wat mag wel en niet?

Als je borstvoeding geeft, heb je geen speciaal dieet nodig: gevarieerd eten volgens de Schijf van Vijf is genoeg, en je eet ongeveer evenveel als in je zwangerschap. Let wel op drie dingen. Eet 1 keer per week vis, maar niet vaker dan 2 keer per week vette vis. Neem niet meer dan 2 koppen koffie per dag. En drink het liefst geen alcohol; neem je toch 1 glas, doe dat vlak na een voeding en wacht daarna 3 uur met voeden.

Er gaan veel lijstjes rond met wat je allemaal zou moeten laten staan. De meeste kloppen niet. Hieronder lees je wat het Voedingscentrum adviseert.

In het kort: wat mag wel en niet?

Bron: Voedingscentrum, Thuisarts.

Heb je een speciaal dieet nodig als je borstvoeding geeft?

Nee. Eet gevarieerd, met groente, fruit, volkorenproducten, zuivel en genoeg vocht. Dat is goed voor jou, en je melk heeft alles wat je baby nodig heeft.

Je hoeft ook niet voor de zekerheid producten te laten staan, zoals pinda, ei, koemelk, kool of ui. Er is geen reden om dat te doen, tenzij een arts het adviseert voor jouw baby. Hele productgroepen schrappen maakt je eten juist eenzijdiger.

Eet je vegetarisch of veganistisch, of heb je een dieet om een andere reden? Bespreek het dan met de huisarts, het consultatiebureau of een diëtist. Zij kijken of je genoeg binnenkrijgt.

Hoeveel extra eet en drink je?

Borstvoeding kost energie en vocht. Het Voedingscentrum zegt dat je tijdens de borstvoeding ongeveer evenveel eet als in je zwangerschap. Je hoeft geen calorieën te tellen: eet als je honger hebt.

Veel moeders merken dat ze vooral in het begin meer dorst hebben. Een handige gewoonte uit de praktijk: zet bij elke voeding een glas water naast je neer. Water, thee zonder suiker en melk zijn goede keuzes.

Vis: hoe vaak en welke soorten liever niet?

Vis is gezond, ook als je borstvoeding geeft. Het Voedingscentrum adviseert:

• 1 keer per week vis, bij voorkeur vette vis zoals haring, zalm, bokking of sardines;
• niet vaker dan 2 keer per week vette vis, en varieer;
• liever geen zwaardvis, tonijn, haai, snoek, snoekbaars en (rivier)paling, omdat daar meer zware metalen zoals kwik in kunnen zitten.

Kijk voor de actuele lijst altijd even bij het Voedingscentrum, want adviezen over vissoorten worden af en toe bijgesteld.

Alcohol en borstvoeding: hoe lang wachten?

Alcohol komt via je melk bij je baby. Daarom is het volgens het Voedingscentrum het veiligst om geen alcohol te drinken zolang je borstvoeding geeft.

Wil je toch een keer iets drinken, zoals een glas wijn op een verjaardag, houd je dan aan dit advies:

1. Neem 1 standaardglas.
2. Drink het vlak nadat je een voeding hebt gegeven.
3. Wacht daarna minstens 3 uur met de volgende voeding. Na die 3 uur is de alcohol van 1 glas uit je melk verdwenen.

Drink je meer dan 1 glas, dan duurt het langer dan 3 uur voordat de alcohol weg is.

Moet je afkolven en weggooien na alcohol? Kolven haalt de alcohol niet sneller uit je melk; dat gaat met de tijd, net zoals in je bloed. Wordt je borst te vol terwijl je wacht, dan kun je wat afkolven voor je eigen comfort. Die melk geef je je baby niet. Heb je melk in de vriezer, dan kan je partner op zo'n avond een flesje geven. Hoe je die bewaart en ontdooit, lees je in moedermelk bewaren.

Een tip uit de praktijk: noteer hoe laat je laatste voeding was. In de Numsy slaap-app houd je voedingen en slaap bij, zodat je in een oogopslag ziet hoe lang het geleden is.

Koffie, thee en borstvoedingsthee

Cafeïne komt ook via je melk bij je baby. Van te veel cafeïne kan je baby onrustig worden en slechter slapen. Het Voedingscentrum noemt ongeveer 200 milligram cafeïne per dag als veilige grens, en adviseert voor de zekerheid niet meer dan 2 kopjes koffie per dag. Denk eraan dat ook zwarte en groene thee, cola en energiedrank cafeïne bevatten.

Bij kruidenthee is voorzichtigheid nodig. Het Voedingscentrum adviseert geen (borstvoedings)thee met venkel, anijs of kaneel: baby's kunnen daar sneller te veel plantenstoffen van binnenkrijgen dan goed voor ze is. Kaneel als smaakmaker, een beschuit met muisjes of gewone venkel als groente kunnen geen kwaad. Wissel (kruiden)thee af met water en zuivel.

Medicijnen en borstvoeding

Veel medicijnen mag je gewoon gebruiken als je borstvoeding geeft, maar niet allemaal. Thuisarts schrijft dat je tegen pijn paracetamol mag nemen. Helpt dat niet genoeg, dan kun je ibuprofen erbij nemen.

Voor alle andere medicijnen, ook zonder recept, geldt: vraag het eerst aan je huisarts of apotheker en zeg erbij dat je borstvoeding geeft. Stop niet zelf met medicijnen die je van de dokter hebt gekregen.

Krijgt je baby krampjes van wat jij eet?

Meestal niet. Huilen, onrust en krampjes in de eerste maanden horen bij veel baby's, of ze nu borst- of flesvoeding krijgen. Lees in darmkrampjes bij je baby wat je kunt doen.

Soms kan een baby wel reageren op koemelkeiwit dat via jouw melk binnenkomt. Bij een vermoeden van koemelkallergie laat je als moeder in overleg met de huisarts of jeugdarts een tijd alle melkproducten staan, en blijf je gewoon borstvoeding geven (Voedingscentrum, Thuisarts). Begin daar niet op eigen houtje mee. Meer in koemelkallergie bij je baby.

Afvallen tijdens de borstvoeding

Het Voedingscentrum raadt af om actief te gaan lijnen zolang je borstvoeding geeft. Borstvoeding kan bij sommige vrouwen helpen om af te vallen, maar dat verschilt erg per persoon. Eet gevarieerd, beweeg als het weer kan, en geef je lijf de tijd.

Vitamine D: voor jou en voor je baby

Je baby krijgt vanaf de eerste week elke dag 10 microgram extra vitamine D, ook als hij alleen borstvoeding krijgt. Voor jezelf is borstvoeding geen aparte reden voor extra vitamine D. Wel geldt het algemene advies, bijvoorbeeld als je een donkere huid hebt of weinig buiten komt. Twijfel je, vraag het dan aan je huisarts of het consultatiebureau.

Wanneer naar de huisarts of het consultatiebureau

Neem contact op als:

• je baby na de voeding klachten krijgt op meerdere plekken, zoals huiduitslag, braken en diarree;
• je baby slecht drinkt, weinig natte luiers heeft of niet goed groeit;
• je twijfelt of je een medicijn mag gebruiken;
• je merkt dat je zelf slecht eet of veel afvalt.

Bel 112 als je baby moeilijk ademt, piept of een dikke tong of keel krijgt (Thuisarts).

Verder lezen

• Borstvoeding geven: aanleggen en houdingen
• Hoe vaak borstvoeding geven per leeftijd
• Moedermelk bewaren
• Darmkrampjes bij je baby
• Vitamine D en K voor je baby

Bronnen

• Voedingscentrum, Borstvoeding en flesvoeding
• Voedingscentrum, Koemelkallergie bij baby's en jonge kinderen
• Thuisarts.nl (NHG), Ik geef borstvoeding en heb een probleem
• Thuisarts.nl (NHG), Ik wil uitzoeken of mijn baby allergisch is voor melk
• JGZ-richtlijn Borstvoeding (multidisciplinair)

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.