Borstvoeding geven: zo begin je, aanleggen en de beste houdingen

Borstvoeding werkt op vraag en aanbod: hoe vaker en hoe beter je baby drinkt, hoe meer melk je maakt. De eerste weken leg je hem 8 tot 12 keer per 24 uur aan, op zijn signalen en niet op de klok. Goed aanleggen, met de tepel en een flink deel van de tepelhof in zijn mond, is de basis en voorkomt de meeste pijn. Ongeveer 6 natte luiers per dag en een goede groei laten zien dat hij genoeg krijgt.

Borstvoeding is natuurlijk, maar het is ook iets wat jij en je baby samen moeten leren. Hieronder lees je hoe je begint, hoe je aanlegt en welke houding bij jullie past.

In het kort

Hoe werkt borstvoeding? Vraag en aanbod

Je lichaam maakt melk op vraag. Elke keer dat je baby drinkt, krijgt je lijf het signaal om nieuwe melk te maken. Hoe vaker de borst leeg wordt gedronken, hoe meer melk er komt. Andersom geldt het ook: drinkt je baby minder, dan maak je na een tijdje minder.

Daarom werkt een vast voedingsschema bij borstvoeding niet goed. Je voedt op verzoek: als je baby honger laat zien. Vroege hongersignalen zijn zoeken met zijn mondje, smakken, zijn tong naar buiten steken en op zijn handjes zuigen. Huilen is een laat signaal. Hoe vaak je baby per leeftijd drinkt, lees je in hoe vaak borstvoeding geven per leeftijd.

De eerste dagen: biest en vaak aanleggen

De eerste dagen maak je biest, een kleine hoeveelheid dikke, gele melk. Dat is precies wat een pasgeboren baby nodig heeft. Leg je baby zo snel mogelijk na de geboorte aan en daarna vaak: 8 tot 12 keer per 24 uur is in de eerste weken heel normaal (Thuisarts, Voedingscentrum).

Na een paar dagen komt de melk echt op gang. Je borsten kunnen dan vol, warm en gespannen voelen. Vaak aanleggen helpt het meest. Wordt het pijnlijk, lees dan wat helpt bij stuwing in borstvoedingsproblemen.

Wil je baby op sommige momenten ineens heel vaak achter elkaar drinken, dan is dat meestal clustervoeden, geen teken dat je te weinig melk hebt. Meer over de eerste weken staat in pasgeboren baby: eten en drinken.

Aanleggen in 5 stappen

Het Voedingscentrum beschrijft het aanleggen in vijf stappen:

1. Kies een houding waarin jij ontspannen zit of ligt, met je rug en armen ondersteund.
2. Leg het hoofdje en lijfje van je baby in een rechte lijn, met zijn buik naar jou toe en zijn neus ter hoogte van je tepel.
3. Geef je baby even tijd. Wacht tot hij zijn mond wijd opent, en breng hem dan naar de borst, niet de borst naar hem.
4. Laat je baby rustig drinken. Hij heeft de tepel en een flink deel van de tepelhof in zijn mond, zijn lippen staan naar buiten.
5. Check hoe jij zit. Ontspan je schouders en verander iets als het ongemakkelijk is.

Doet het na de eerste happen pijn, haal hem dan voorzichtig los door een schone vinger in zijn mondhoek te steken, en leg opnieuw aan. Opnieuw aanleggen is beter dan doorvoeden met pijn (Voedingscentrum).

Borstvoedingshoudingen: welke past bij jou?

Er is geen beste houding. Probeer er een paar en kijk wat voor jullie werkt.

Bron: Voedingscentrum. Voed je liggend in bed, leg je baby daarna terug in zijn eigen bedje als je zelf moe bent.

Spuugt je baby veel? Veel ouders vinden een houding waarbij hij wat rechter zit prettig, zoals de doorgeschoven zittende houding of de rugbyhouding. Laat hem daarna even rechtop tegen je aan liggen en een boertje laten.

Hoe lang per borst en wissel je van borst?

Een vaste tijd per borst is er niet. Sommige baby's drinken in tien minuten, andere doen er veel langer over. Laat je baby de eerste borst afmaken tot hij zelf loslaat of in slaap valt, en bied dan de tweede borst aan. Neemt hij die niet, dan begin je de volgende voeding met die kant.

Een eenvoudig trucje om te onthouden met welke borst je begon: een ringetje of armbandje omwisselen. Of je houdt het bij in de Numsy slaap-app: daar noteer je per voeding links of rechts, naast de dutjes, zodat je ook om 4 uur 's nachts weet waar je bent.

Hoe weet je of je baby genoeg drinkt?

Je ziet het aan je baby zelf. Het Voedingscentrum noemt deze tekenen tijdens de voeding:

• je hoort hem slikken;
• hij maakt grote, regelmatige kaakbewegingen en is ontspannen;
• zijn wangen blijven bol, zonder klakkende geluidjes.

En over de dag gezien: ongeveer 6 natte luiers per 24 uur en een goede groei. Twijfel je, laat je baby dan wegen op het consultatiebureau. Lees ook baby komt niet aan als de groei achterblijft.

Is borstvoeding geven zwaar?

Eerlijk: de eerste weken kunnen pittig zijn. Je voedt vaak, je slaapt in stukjes en je tepels moeten wennen. In mijn praktijk zie ik dat veel moeders vooral in die eerste periode twijfelen. Het helpt om te weten dat het voor de meeste moeders makkelijker wordt zodra de borstvoeding na een paar weken goed op gang is.

Wat helpt in die eerste weken:

• verdeel de taken: je partner kan verschonen, laten boeren en je iets te drinken brengen;
• rust als je baby slaapt, zeker overdag;
• vraag hulp zodra iets pijn doet of niet lekker loopt, en wacht daar niet mee.

Wil je ook af en toe een fles geven, bijvoorbeeld zodat jij een blok kunt slapen? Lees dan borstvoeding en flesvoeding combineren en kolven. Wat je zelf eet en drinkt, staat in eten tijdens de borstvoeding.

Hulp bij borstvoeding

Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. Hier kun je terecht:

• De kraamverzorgende helpt in de kraamweek bij het aanleggen.
• De verloskundige let in de eerste weken op jou en je baby.
• Het consultatiebureau weegt je baby en denkt mee over voeding.
• Een lactatiekundige is gespecialiseerd in borstvoeding en komt vaak ook aan huis. Kijk bij je zorgverzekeraar of het wordt vergoed.

Wanneer naar de huisarts of het consultatiebureau

Neem contact op met het consultatiebureau als je baby:

• minder dan 6 natte luiers per dag heeft;
• weinig of niet aankomt;
• erg slaperig is en voedingen overslaat.

Bel de huisarts als je borst dik, rood, warm en pijnlijk wordt en je je grieperig of koortsig voelt (Thuisarts). Blijf dan wel voeden.

Verder lezen

• Borstvoeding: hoe lang geef je het en wat levert het op?
• Hoe vaak borstvoeding geven per leeftijd
• Clustervoeden
• Borstvoedingsproblemen: stuwing, kloven en borstontsteking
• Kolven
• Baby laten boeren

Bronnen

• Voedingscentrum, De borst geven: aanleggen en drinken
• Voedingscentrum, Hoeveel borstvoeding heeft mijn baby nodig
• JGZ-richtlijn Borstvoeding (multidisciplinair)
• Thuisarts.nl (NHG), Ik geef borstvoeding en heb een probleem
• Kind en Gezin, Hoe geef je borstvoeding

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.