Lage bloeddruk tijdens de zwangerschap: symptomen, oorzaken en wat je doet
|
|
Tijd om te lezen 6 min
In het kort
Van een lage bloeddruk in de zwangerschap spreken we meestal bij een bovendruk onder de 90 of een onderdruk onder de 60. Het komt veel voor en is bijna altijd onschuldig: je hebt tot zo'n 50 procent meer bloed, progesteron ontspant de bloedvaten en de baarmoeder kan op een grote ader drukken als je op je rug ligt. De bloeddruk is het laagst in het tweede trimester en stijgt in het derde trimester meestal weer. Je merkt het aan duizeligheid bij opstaan, een licht gevoel in het hoofd, misselijkheid, wazig zien of vermoeidheid. Sta langzaam op, drink genoeg, eet kleine maaltijden, sta niet lang stil en lig op je zij. Bij flauwvallen of aanhoudende klachten bel je je verloskundige.
Van een lage bloeddruk in de zwangerschap spreken we meestal bij een bovendruk onder de 90 of een onderdruk onder de 60. Het komt veel voor en is bijna altijd onschuldig: je lichaam maakt tot zo'n 50 procent meer bloed aan, het hormoon progesteron ontspant je bloedvaten en de groeiende baarmoeder kan op een grote ader drukken als je op je rug ligt. De bloeddruk is meestal het laagst in het tweede trimester en stijgt in het derde trimester weer. Sta langzaam op, drink en eet regelmatig, sta niet lang stil en lig op je zij; bel je verloskundige bij flauwvallen of klachten die niet overgaan.
In dit artikel
- In het kort
- Wanneer spreken we van een lage bloeddruk tijdens de zwangerschap?
- Symptomen van een lage bloeddruk in de zwangerschap
- Hoe ontstaat een lage bloeddruk tijdens de zwangerschap?
- Lage bloeddruk per trimester: eerste, tweede en derde trimester
- Is een lage bloeddruk gevaarlijk voor mijn baby?
- Wat kun je doen tegen een lage bloeddruk tijdens de zwangerschap?
- Wanneer bel je de verloskundige of huisarts?
In het kort
| Onderdeel | Lage bloeddruk in de zwangerschap |
|---|---|
| Grens | bovendruk onder 90 of onderdruk onder 60 |
| Wanneer het meest | tweede trimester (week 14 tot 27) |
| Symptomen | duizelig bij opstaan, licht in het hoofd, misselijk, wazig zien, moe |
| Oorzaak | meer bloed, progesteron, druk op een ader, uitdroging |
| Wat helpt | langzaam opstaan, drinken, kleine maaltijden, niet lang staan, op je zij liggen |
| Bellen | bij flauwvallen, hartkloppingen, pijn op de borst, bloedverlies of plots stijgende bloeddruk |
Wanneer spreken we van een lage bloeddruk tijdens de zwangerschap?
Tijdens de zwangerschap spreken we meestal van een lage bloeddruk als de bovenste waarde (de eerste die de verloskundige meet) lager is dan 90 millimeter kwik (mmHg), of als de onderste waarde lager is dan 60 mmHg. Dit is een algemene richtlijn; de precieze grens verschilt per zorgverlener en per vrouw. Had je voor de zwangerschap al een lage bloeddruk, dan is 85/55 voor jou misschien heel gewoon.
Belangrijker dan het getal zijn je klachten. Een bloeddruk van 88/58 zonder duizeligheid is geen probleem; een bloeddruk van 95/60 waarbij je twee keer per dag bijna flauwvalt, bespreek je wel.
Symptomen van een lage bloeddruk in de zwangerschap
Lage bloeddruk, ook wel hypotensie, geeft klachten die van mild tot vervelend variëren:
- Duizeligheid, vooral als je snel opstaat, lang staat of net gegeten hebt.
- Een licht of zweverig gevoel in het hoofd, alsof je bijna flauwvalt.
- Misselijkheid, soms samen met zweten.
- Wazig zien of zwarte vlekken voor je ogen, kort en voorbijgaand.
- Vermoeidheid en je zwak of futloos voelen.
- Koude handen en voeten en hartkloppingen als je lichaam probeert te compenseren.
- Flauwvallen in ernstiger gevallen.
- Verwardheid komt zelden voor; bel dan meteen.
Herken je vooral misselijkheid, lees dan ook misselijkheid tijdens de zwangerschap: veel overgeven droogt je uit en dat verlaagt de bloeddruk verder.
Hoe ontstaat een lage bloeddruk tijdens de zwangerschap?
Een lage bloeddruk in de zwangerschap heeft meestal een combinatie van gewone, zwangerschapseigen oorzaken:
- Meer bloed. Je lichaam maakt in de zwangerschap tot zo'n 50 procent meer bloed aan. De bloedvaten hebben even tijd nodig om daarop in te spelen, en dat drukt de bloeddruk tijdelijk, vooral in het tweede trimester.
- Hormonen. Progesteron ontspant de wand van je bloedvaten, zodat ze wijder worden. Meer ruimte in de vaten betekent minder druk.
- Druk op een grote ader. Naarmate de baarmoeder groeit, kan ze op de grote ader (vena cava) drukken die bloed terugvoert naar je hart. Dat gebeurt vooral als je plat op je rug ligt, en je wordt er duizelig en misselijk van.
- Uitdroging. Door ochtendmisselijkheid, braken, warm weer of te weinig drinken.
- Bloedarmoede. Een ijzertekort geeft vergelijkbare klachten en komt in de zwangerschap veel voor; je verloskundige prikt dit standaard.
- Medicijnen of andere aandoeningen, zoals problemen met de bloedsuiker. Dat is de uitzondering en juist daarom is het goed om klachten te melden.
Lage bloeddruk per trimester: eerste, tweede en derde trimester
| Trimester | Wat er met de bloeddruk gebeurt | Waar je vooral op let |
|---|---|---|
| Eerste (t/m week 13) | begint te dalen door progesteron | misselijkheid en uitdroging, langzaam opstaan |
| Tweede (week 14 tot 27) | laagste punt, meestal rond week 20 tot 24 | duizeligheid bij lang staan, warmte, kleine maaltijden |
| Derde (week 28 tot bevalling) | stijgt meestal weer naar je gewone waarde | niet plat op je rug liggen, plots stijgende bloeddruk melden |
Lage bloeddruk in het derde trimester is minder gewoon dan in het tweede, maar duizeligheid komt dan juist vaak voor. De baarmoeder is nu zo groot dat ze op je rug liggend de grote ader afknelt; op je (linker)zij liggen lost dat meestal binnen een minuut op. Ook lang staan is zwaarder, omdat er meer bloed in je benen blijft hangen. Steunkousen en regelmatig bewegen helpen.
Let in het derde trimester ook op het omgekeerde: een bloeddruk die ineens flink stijgt, zeker met hoofdpijn, wazig zien, sterretjes, pijn boven in de buik of vocht vasthouden in gezicht en handen. Dat kan wijzen op zwangerschapsvergiftiging en daar bel je direct voor.
Is een lage bloeddruk gevaarlijk voor mijn baby?
Meestal niet. Een lage bloeddruk zonder andere klachten hoort bij een gezonde zwangerschap en je lichaam regelt de doorbloeding van de placenta goed. De verloskundige meet je bloeddruk bij elke controle juist om hoge bloeddruk op te sporen; een lage waarde is zelden reden tot zorg.
Het grootste risico zit in flauwvallen: een val kan jou en je buik raken. Word je vaak duizelig, ga dan meteen zitten of liggen zodra je het voelt opkomen, en vertel het je verloskundige. Bij ernstige, aanhoudende klachten kijkt zij of er iets anders speelt, zoals bloedarmoede.
Wat kun je doen tegen een lage bloeddruk tijdens de zwangerschap?
Dit zijn de tips die het vaakst het verschil maken, in volgorde van wat je vandaag al kunt doen:
- Sta langzaam op. Ga vanuit liggen eerst zitten, wacht een halve minuut, en sta dan pas op. Vermijd snel bukken en weer overeind komen.
- Drink genoeg. Reken op zo'n 1,5 tot 2 liter per dag, meer bij warm weer of braken. Water, thee zonder suiker en melk zijn prima keuzes volgens het Voedingscentrum.
- Eet regelmatig kleine maaltijden. Sla geen maaltijd over; een lege maag en een lage bloedsuiker maken de duizeligheid erger. Wat je beter niet eet, staat in wat mag je niet eten tijdens je zwangerschap.
- Sta niet lang stil. Moet je staan, beweeg dan je kuiten en wissel van been. Bij een rij of een receptie: zoek een stoel.
- Vermijd hitte. Een heet bad, sauna of lang in de zon staan verwijdt de bloedvaten nog verder.
- Lig op je zij. Vooral in het derde trimester: niet plat op je rug, maar op je (linker)zij, eventueel met een kussen in je rug.
- Draag steunkousen als je veel moet staan of lopen; ze duwen het bloed terug naar je hart.
- Beweeg rustig en regelmatig. Wandelen, zwemmen of zwangerschapsyoga houden de bloedsomloop op gang. Overleg bij twijfel met je verloskundige.
- Ga zitten of liggen zodra je het voelt opkomen. Leg zo mogelijk je benen omhoog. Beter een minuut op de grond zitten in de supermarkt dan flauwvallen.
Extra zout of koffie helpen niet echt en zijn in de zwangerschap geen goed idee zonder overleg.
Wanneer bel je de verloskundige of huisarts?
Bel dezelfde dag als je:
- flauwvalt of bijna flauwvalt, zeker als het vaker gebeurt
- duizelig bent in combinatie met hartkloppingen, pijn op de borst of kortademigheid
- duizelig bent met bloedverlies of buikpijn; lees ook bloedverlies tijdens de zwangerschap
- zo misselijk bent dat je niets binnenhoudt en weinig plast
- een bloeddruk hebt die ineens stijgt, met hoofdpijn, wazig zien of vocht vasthouden
- klachten hebt die na een week van goed drinken en rustig opstaan niet minder worden
Thuisarts.nl en de NHS geven dezelfde boodschap: een lage bloeddruk in de zwangerschap is meestal onschuldig, maar klachten die je dagelijks belemmeren horen bij je zorgverlener thuis. Twijfel je of iets bij de zwangerschap hoort? Kijk ook eens naar de eerste symptomen van een zwangerschap.
Verder lezen
- Zwangerschapsvergiftiging: symptomen die je nooit negeert
- Misselijkheid tijdens de zwangerschap: waarom, hoe lang en wat helpt
- Bloedverlies tijdens de zwangerschap: oorzaken per trimester en wat je doet
- Wat mag je niet eten tijdens je zwangerschap? De complete lijst
- Symptomen van een zwangerschap: dit zijn de eerste signalen
Bronnen
- Thuisarts.nl (NHG), Ik ben duizelig / Lage bloeddruk
- NHS (UK), Feeling faint and dizziness in pregnancy (Common symptoms in pregnancy)
- Voedingscentrum, Zwanger: eten en drinken
Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.
Veelgestelde vragen
Wat is een lage bloeddruk tijdens de zwangerschap?
Meestal een bovendruk lager dan 90 of een onderdruk lager dan 60 millimeter kwik. Tijdens de zwangerschap daalt de bloeddruk van nature, vooral in het tweede trimester, en de precieze grens verschilt per zorgverlener en per persoon.
Wat zijn de symptomen van een lage bloeddruk?
Duizeligheid bij snel opstaan of lang staan, een licht of zweverig gevoel in het hoofd, misselijkheid, tijdelijk wazig zien of zwarte vlekken, vermoeidheid, koude handen en voeten en in ernstige gevallen flauwvallen.
Waardoor daalt mijn bloeddruk in de zwangerschap?
Door de toename van bloedvolume, het hormoon progesteron dat de bloedvaten ontspant en wijder maakt, en de groeiende baarmoeder die op een grote ader kan drukken, vooral als je op je rug ligt. Ook uitdroging door misselijkheid en bloedarmoede kunnen meespelen.
Is een lage bloeddruk gevaarlijk voor mijn baby?
Een lage bloeddruk zonder andere klachten is voor je baby meestal geen probleem; je lichaam regelt de doorbloeding van de placenta goed. Het grootste risico is dat jij valt bij flauwvallen. Meld het daarom bij je verloskundige en bel bij flauwvallen, hartkloppingen, pijn op de borst of bloedverlies.
Wat kan ik doen tegen een lage bloeddruk?
Sta langzaam op, drink voldoende, eet regelmatig kleine maaltijden, vermijd lang stilstaan en hitte, lig op je zij in plaats van op je rug en ga zitten of liggen zodra je duizelig wordt. Steunkousen helpen als je veel moet staan. Bij aanhoudende klachten overleg je met je verloskundige.
Hoe zit het met lage bloeddruk in het derde trimester?
In het derde trimester stijgt de bloeddruk meestal weer naar de waarde van voor de zwangerschap. Duizeligheid komt dan vooral door de grote baarmoeder die op een ader drukt als je op je rug ligt; op je zij liggen helpt. Stijgt je bloeddruk ineens flink, met hoofdpijn, wazig zien of vocht vasthouden, bel dan direct: dat kan op zwangerschapsvergiftiging wijzen.