Baby of dreumes met koorts: slapen, slaapzak en 's nachts wakker maken

Een baby of dreumes met koorts slaapt vaak onrustig en wordt vaker wakker. Kleed hem eerder iets dunner dan dikker aan, gebruik een lichtere slaapzak zonder deken erover, bak niet in en houd de kamer koel, rond 16 tot 18 graden. Laat hem slapen in zijn eigen bed op zijn rug en ga vaker even kijken. Bel altijd de huisarts als je baby jonger is dan 3 maanden en koorts heeft, of als hij suf, slap of benauwd is of slecht drinkt.

Dit artikel gaat over slapen met koorts. Het vervangt geen medisch advies: maak je je zorgen, bel dan de huisarts of buiten kantooruren de huisartsenpost.

In het kort

Waarom slaapt mijn baby slecht met koorts?

Koorts is een manier van het lichaam om een infectie op te ruimen, vaak een verkoudheid of een ander virus. Je kind voelt zich daarbij beroerd: warm, dan weer rillerig, met een verstopte neus of pijn in zijn keel of oortjes. Dat maakt de slaap lichter en onrustiger. Heeft je baby verhoging na een prik, lees dan baby slaapt slecht na een vaccinatie.

Wat je vaak ziet:

• vaker wakker worden en moeilijker weer in slaap komen;
• kreunen, woelen of zweten in de slaap;
• overdag juist veel slapen;
• minder trek, ook in de nachtvoeding.

Dat is meestal tijdelijk. Ziek zijn kost energie, en extra slapen helpt bij herstel. Laat je kind dus gerust langer slapen. Kreunt hij in zijn slaap, lees dan in baby kreunt in slaap wanneer dat normaal is en wanneer niet.

Hoe kleed je een baby met koorts aan voor de nacht?

Veel ouders willen een ziek kind extra warm toedekken. Bij koorts werkt dat averechts: je kind moet zijn warmte juist kwijt kunnen. Dikke lagen, een deken over de slaapzak of een muts houden die warmte vast.

• Kies een dunnere slaapzak dan normaal, met een dun rompertje of pyjama eronder.
• Geen deken of extra laag erover. De adviezen voor veilig slapen gelden ook nu: een slaapzak, geen dekbed (VeiligheidNL; NCJ).
• Voel in zijn nek. Is die bezweet en heet, haal dan een laagje weg. Koude handjes en voetjes zeggen weinig.
• Rilt hij, dan mag je hem iets warmer aankleden tot het rillen stopt, en daarna weer terug.

Welke slaapzak bij welke temperatuur past, staat in TOG-waarde: wat trek je je baby aan in bed? en in temperatuur babykamer en kleding.

Mag je inbakeren bij koorts?

Nee. Een ingebakerde baby raakt zijn warmte slechter kwijt. Laat het inbakeren weg zolang hij koorts heeft en gebruik een dunne slaapzak. Valt hij daardoor wat moeilijker in slaap, help hem dan gewoon meer dan normaal: wiegen, een hand op zijn buik, even bij hem blijven. Als hij beter is en nog niet probeert te rollen, kun je weer verder met inbakeren.

Waar laat je een ziek kind slapen?

De regels voor veilig slapen veranderen niet als je kind ziek is: op de rug, in een eigen bed, op een stevig matras, rookvrij (VeiligheidNL; NCJ, richtlijn Preventie wiegendood). Leg hem ook niet schuin of hoger met een kussen.

Wil je dichtbij zijn, en dat is heel begrijpelijk:

• zet het bedje een paar nachten bij jullie op de kamer;
• of slaap zelf op een matras op zijn kamer;
• zet een deur open zodat je hem hoort.

In jullie grote bed, met dekbedden en kussens, wordt een kind met koorts bovendien sneller te warm.

's Nachts wakker maken bij koorts: moet dat?

Om alleen de temperatuur te meten hoef je je kind meestal niet wakker te maken. Slaap helpt hem beter worden. Ga wel vaker kijken dan normaal en let op:

• hoe hij ademt: rustig, of snel en zwaar;
• of hij reageert als je hem aanraakt of als hij even wakker wordt;
• of hij niet te warm ligt;
• of hij genoeg drinkt en natte luiers heeft.

Bij het kijken helpt een nachtlampje met warm, gedimd licht: je ziet genoeg zonder dat je kind van fel licht wakker schrikt. Wordt hij wakker, bied dan drinken aan: borst, fles of water, afhankelijk van zijn leeftijd. Heeft de huisarts afgesproken dat je hem 's nachts wekt of controleert, houd je dan aan dat advies.

Over pijnstillers of koortsverlagers: geef die alleen in overleg met de huisarts of apotheek en volgens de bijsluiter. Koorts zelf hoeft niet altijd omlaag; hoe je kind zich voelt en gedraagt, is belangrijker dan het getal.

Wanneer bel je de huisarts?

Bel altijd de huisarts (buiten kantooruren de huisartsenpost) als je baby jonger is dan 3 maanden en koorts heeft.

Bel ook direct, bij elke leeftijd, als je kind:

• suf of slap is, of moeilijk wakker te krijgen;
• benauwd is: snel ademen, kreunen bij elke uitademing, intrekkingen tussen de ribben, blauwe lippen;
• slecht drinkt, spuugt of minder natte luiers heeft;
• vlekjes heeft die niet wegdrukken als je er een glas tegenaan houdt;
• ontroostbaar huilt of anders huilt dan je van hem kent;
• een koortsstuip heeft: schokken, wegdraaien van de ogen of niet reageren.

Maak een afspraak als de koorts na een paar dagen niet zakt, terugkomt of als je kind niet opknapt. Vertrouw daarbij op je gevoel: jij kent je kind het best. Liever een keer voor niets gebeld. Meer over de eerste weken lees je in pasgeboren baby ziek.

Na de koorts: weer terug naar het ritme

Na een paar zieke nachten met veel troost wil je kind die extra aandacht vaak nog even. Dat is logisch. Geef hem een of twee nachten om op te knappen en pak daarna jullie gewone ritueel en bedtijd weer op. Is de bedtijd in die dagen flink opgeschoven, zet hem dan in kleine stapjes terug, zoals in bedtijd van je baby verschuiven. Doe het rustig en voorspelbaar, dan zit hij meestal binnen een paar dagen weer in zijn oude ritme. Slaapt hij langer dan een week na het ziek zijn nog slecht, dan helpt verkouden baby slaapt slecht of baby hoest in slaap bij de nasleep.

Verder lezen

• Verkouden baby slaapt slecht: 9 dingen die echt helpen
• Baby kreunt in slaap: wanneer normaal en wanneer bel je de huisarts
• Pasgeboren baby ziek: symptomen en wanneer bellen
• Ideale temperatuur babykamer en wat je baby aantrekt per graad
• TOG-waarde: wat trek je je baby aan in bed?
• Baby hoest in slaap: oorzaken, wat helpt en wanneer je belt

Bronnen

• VeiligheidNL, Veilig slapen: de adviezen voor baby's
• NCJ (2017, herziening), JGZ-richtlijn Preventie wiegendood, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
• Kind en Gezin (Opgroeien, Vlaanderen), Slapen
• Thuisarts.nl (NHG), Mijn kind heeft koorts

Geschreven door Josanne Verhoof, pedagoog en babyslaapcoach (Villa Bimbi), slaapbegeleiding voor kinderen van 0 tot 5 jaar.